Natuurlijk gelul

april 30, 2025 — Stuyfssportverhalen

Zeg Stuyf val je ons nou nog steeds lastig met die horrorverhalen over die doodgevallen stayers? Jazeker! Want er worden regelmatig  van die unieke oeroude foto’s op diverse ansichtkaartenveilingen aangeboden. Zoals bijgaande foto gescoord door deze blog. En geloof het spreekwoord maar niet dat ‘één foto meer zegt dan duizend woorden’, want dat is natuurlijk gelul. Daarom moeten jullie even door bijgaand tekstje heen worstelen.

Goed daar gaan we: foto gemaakt in 1926 vlak na afloop van het Frans kampioenschap en verrassend gewonnen door Gustav Ganay links, die er allesbehalve vrolijk uitziet met zijn titel. Waarschijnlijk voelde de man luisterend  naar de bijnaam de Elektricien van Alcazar de bui al hangen. Want vier weken na zijn gewonnen Franse titel  maakt hij letterlijk een doodsmakkerd wat zijn eigen schuld is.

Tijdens een stayerskoers op het Parc des Princes, geeft Ganay de kreet met ‘een Franse slag’ een extra dimensie door met een voorwiel te starten waarvan de tube niet goed aan de velg is vast gekit. In de veertiende kilometer springt de band van de velg. Ganay stort neer, wordt naar het hospitaal gebracht waar hij dezelfde nacht de geest geeft.  Ganay krijgt een heldenbegrafenis. Aan het graf staat zijn weduwe met twee jonge dochtertjes.

Die andere rakker is George Sères bij wie de verse fluimen snot en zweet nog aan zijn magere lijf zijn geplakt. George is zo’n stayer die het van zijn doorzettingsvermogen moet hebben. De man overleeft de bloedbaden vóór de Eerste Wereldoorlog,  die fijne tijd toen stayers bij bosjes doodvallen. George tilt zijn carrière over De Grote Oorlog heen en wordt zowaar in1920 wereldkampioen.  Een titel waar een behoorlijke lucht aanzit. Althans volgens het wielerblad Orgaan–Rijwiel-en Motor jaargang 1920, uitgegeven door George Hoogenkamp dé pionier van de wielerjournalistiek.

Tijdens dat genoemde kampioenschap zit Georg Sèrés in de slag met  gedoodverfd titelfavoriet Victor Linart, waarmee hordes gokkers worden misleidt en waargenomen door de ouwe Hoogenkamp, een man met een scherp oog en vileine pen.

Ach ja dat kun je George Sèrés niet eens kwalijk nemen. De man die alle blaam treft  is die Linart die ‘het spel’ beter heeft  moeten spelen en niet theatraal naar zijn rug moeten grijpen tijdens de koers. En wat maakt het allemaal uit, George Sèrés, Gustav Ganay en George Hoogenkamp zijn allang in de krochten van de geschiedenis onder gestoft. Wat overblijft is die ene prachtige foto.

Bron: onder mee Orgaan-Rijwiel-en Motor, jaargang 1920, La Vie au Grand Air jaargang 1909.

Posted in Stayeren. Tags: , , , , , . 1 Comment »

Postzakken

april 12, 2025 — Stuyfssportverhalen

Santa  Maria di Sala in Noord-Italië, een dorpje van nog geen vijfduizend inwoners maar wél met een naam waarvan het donkerbruine vermoeden bestaat dat het begrip ‘heiligverklaring’ altijd op de loer ligt. Raar is dat niet want in dergelijke roomse dorpen  is er altijd wel ergens een goddelijk mirakel te bespeuren, of anders een lokale wielrenner die daar voor in aanmerking komt. In  Santa Maria di Sala en omstreken worden dorpshelden  namelijk gekoesterd al zijn bun botten op het plaatselijke kerkhof al bijna tot stof vergaan.  Ook  lokale held Antonio Bevilacque een hardrijder met weinig sjoege maar wel  met dijbenen als postzakken komt in aanmerking om zijn plekje in de dorpsheiligengalerij op te eisen.  

Eerst even vertellen over Antonio bijgenaamd Toni, een profrenner tijdens de jaren veertig én vijftig, met een erelijst waarvoor een gemiddelde coureur bereid is om  daarvoor een vinger te laten amputeren.  Antonio wint in diverse Giro d’ d’Italia  elf etappes, allemaal met voorsprong én een stuk of wat Italiaanse klassiekers. Dat de man op de piste tot het selecte groepje hardrijders behoort komt tot uiting met drie wereldtitels op de achtervolging wat aardig is voor hem én zijn supporters maar het is het nét niet…

Tót het moment dat Antonio een onuitwisbare kras geeft in de wielergeschiedenis.  Dat gebeurt tijdens Parijs-Roubaix editie 1951 waarin Antonio eindelijk zijn finest hour heeft  Geheel eigen aan een jachtrijder dendert hij midden in de Hel weg van Louis Bobet en Rik van Steenbergen wat tevens de einduitslag is.   

Antonio’s overwinning in de kasseienklassieker is tevens het begin van de legende ‘Antonio Bevilacqua’ die in 1972 een tragisch hoogtepunt krijgt. Op 29  maart van dat jaar tijdens een fietsritje door zijn geliefde streek komt Antonia ten val. Met zijn  hoofd tegen een stoeprand sterft de held van Santa Maria di Sala en omstreken. Antonio Bevilcaqua wordt drieënvijftig jaar  oud. De hemelgang van de voormalige jachtrijder is de opmaat tot heiligverklaring, enfin laat dat maar aan die Latijnen over.  

Op de plek van het ongeluk verschijnt een herdenkingsplaquette. Waarbij het gemeentebestuur van Santa Maria di Sala – ook niet de lulligste – de hal van het gemeentehuis opleukt  met actiefoto’s van de vroegere wereldkampioen, compleet met zijn regenboogtrui en andere door hem gewonnen trofeeën.  En net als je denkt dat daar niet meer overheen gegaan kan worden is daar opeens ene  Sergio Sanvido die in het dorp een wielermuseum opent met de naam ‘Toni Bevilacqua’.

Bron onder meer: Miroir Sprint jaargang 1951.

Posted in Wielrennen. Tags: , , . Leave a Comment »

Hopmans’ familieverhalen

april 5, 2025 — Stuyfssportverhalen

Familieverhalen moet je koesteren ondanks dat  deze met de jaren steeds  kleurrijker worden tot ze uit de  voegen barsten. Ook bij de nazaten van stayer Frans Hoeks: vóór de Eerste Wereldoorlog een stayer in de marge van de stayerssport. En daar hoeft Hoeks zich niet voor te schamen want tijdens de belle epoque zijn er in Europa honderden topstayers actief.

Vooral in Duitsland met meer dan zestig wielerbanen waar voor een beetje stayer iedere week een goed gevulde pot goudmarken ligt te wachten, waarvoor je als aankomende stayer wél  eerst moest bewijzen op de regionale wielerbaantjes. Frans Hoeks uit Brabant heeft dat geprobeerd, én gefaald. Stayer Hoeks is dan ook veroordeelt tot de Brabantse en landelijke wielerbanen zoals de Raaybergbaan in Bergen op Zoom.

Op dergelijke baantjes maakt Hoeks furore en scharrelt hij zijn geld bij elkaar wat volgens zijn nazaten hem best goed afging. In 2020 publiceerde dagblad De Stem een prachtig interview met Hoeks dochter Lisa Hopmans-Hoeks,  bijgestaan door Frans’ kleinzoon en voormalige wielerprof Kees Hopmans en diens zoon Wouter. De familie Hopmans koestert de verhalen en anekdotes over hun vader en opa, en terecht. En niet alleen de verhalen.

Tijdens het interview pronkt op de keukentafel een prehistorische stayersvalhelm én het shirt waarmee Frans Hoeks indertijd zijn leven met z’n bloedlinke bezigheid mee op het spel heeft gezet. Het ene verhaal over opa Hoeks volgt op het ander. Of deze allemaal historisch juist zijn..?  Ieder geval niet de anekdote dat Frans Hoeks op de toen beruchte wielerbaan van Scheveningen, in 1916 het werelduurrecord verbrak met de afstand van 72.26 kilometer.

Het betreft hoogstwaarschijnlijk een lokaal baanrecord want zeven jaar eerder raasde de Fransman Paul Guignard naar een afstand van ruim honderd  kilometer. Het record van Guignard is natuurlijk geleuter voor statisticifreaks. Wat kan dat de familie Hopmans nou schelen, voor hen is opa Frans dé held én de bron van een prachtige familiegeschiedenis.

Bron onder meer dagblad De Stem, de jaargangen Album der Radwelt 1906 tot en met 1920.

Foto: Tonny Presser.

Posted in Stayeren. Tags: , , , , . Leave a Comment »

Vuurbal

maart 30, 2025 — Stuyfssportverhalen

Het is een kras in de boksgeschiedenis, een obscuur feitje maar ook een jubileum waar niemand een seconde van wakker ligt. Enfin het  zijn de randverschijnselen in de sportgeschiedenis die het lekkerst smaken. Daarom even aandacht aan ene George  Costner die op 26 maart 1945, precies tachtig jaar geleden  in het Chicago Stadium een pak voor z’n lazer krijgt waar elfduizend toeschouwers vergenoegd naar kijken.  George een tweeëntwintigjarige middengewicht bokser  afkomstig uit Cincinnati kon dat verwachten want zijn tegenstander is de toen gevreesde Jake LaMotta een sociopaat uit de New Yorkse Bronx, die ook nog eens nauwe banden heeft met de lokale maffia. Terwijl George vóór het gevecht nog alle vertrouwen heeft. Zodra de openingsgong klinkt stormt George namelijk op de twee koppen grotere LaMotta af.  

Even kort houden: na zes slopende rondes gaat de dappere George eindelijk definitief neer. Foto’s van een bewusteloos en bebloede  George doen denken aan een plaats delict genomen in een regenachtig achteraf steegje.  Dat George’s linkerkant van zijn gezicht een maand lang verlamd is, is een detail.

Vier jaar en negenentwintig gevechten later staat George in de Philadelphia Arena tegen de taaie Chico Varona een partij als opmaat voor George’s einde als ringvechter. Het is een gevecht waarbij  George’s zijn latere leven mee op de kop zet. In de zesde ronde- alweer die zesde ronde –  is het net of iemand een vuurbal in zijn gezicht gooit, zo vertelt George later. De klap van Chico scheurde George’s netvlies. Na meerdere complicaties en operaties is George Costner aan beide ogen blind.

En dan begint het ‘verhaal George’ een dramatisch effect te krijgen. Met godszijdank een gelukkig afloop. Zoals zoveel boksers in de fifties is ook George financieel uitgekleed  door zijn manager. Werkloos, blind met af en toe een onbenullig baantje scharrelt hij zich door het leven. Tot dat hij het licht ziet: figuurlijk dan. George Costner vijftig jaar schrijft zich in bij een universiteit en begint een succesvolle studie rechten om na zijn studie zich juridisch verdienstelijk te maken voor de Ohio Civil Rights Commission.

En tot afsluiting: voor degene die denken dat George als bokser fungeerde als opgewarmd lijk in de ring. Op zijn conduitestaat staan 89 gevechten, waarvan hij er 73 wint, 12 verliest en vier keer onbeslist de kleedkamer opzoekt. Het is maar dat U dat even weet…

Met dank aan de merkwaardige databank van John Brouwer de Koning. Bron: Onder meer Boxrec, en Wikipedia. Foto: Het programmaboekje van het gevecht Jake LaMotta versus George Costner die op een sportveiling onlangs meer dan zevenhonderd dollar opbracht.

Posted in Boksen. Tags: , , , , . Leave a Comment »

Ouwe frontstrijder

maart 20, 2025 — Stuyfssportverhalen

Zijn carrière zit er bijna op. De haak waar de koersfiets definitief aan gehangen wordt lonkt. Met vierentwintig gewonnen koersen kan en mag je gerust met pensioen. Vierentwintig koersen als een mooie taart maar wél één  waar  de kers op ontbreekt. Dat laatste wordt op veertien juli 1949 alsnog geplaatst. 14 Juli  de nationale Franse feestdag  als Emile Idée de dertiende Touretappe wint. Het is zijn enige Tourwinst.

Op zijn Peugeotfietsje, goed geprepareerd, met de oogopslag van een loensende arend, en  in godsgloeiend hete omstandigheden, komt Emile Idée in Nîmes winnend over de streep. Waarmee hij Roger Lambrecht en Marcel Dupont zijn twee medevluchters verslaat.

Een overwinning waar Emile uiteindelijk meer dan zeventig jaar van genoten heeft, daarover straks meer. Eerst even de details vertellen van Idées touravontuur van 1949.  Waar hij als kopman van Île de France, een regionale ploeg van twaalf renners met de oude Louis Caput als bekendste van start gaat. 1949 de tijd dat zijn beste jaren  achter hem ligt.

Emile profrenner geworden in 1940, heeft niet zó’n beste start. Nog maar amper is zijn proflicentie op de deurmat geploft of het Duitse leger rolt in een maand tijd zijn land op. Zijn geliefde La France bezet door die gehate broche.  Dat hij niet naar Duitsland wordt afgevoerd  om te werken in de oorlogsindustrie  heeft hij aan zijn koersfiets te danken. Geef het volk brood en spelen… Wielerkoersen tijdens de oorlog, daar is geen status in te behalen.

Iets dat Emile Idée na de oorlog recht zet met zijn genoemde etappezege. Om een jaar later bijna toe te slaan in Parijs-Roubaix waar hij in de finale  op hol slaat met de sluwe Rik van Steenbergen in z’n wiel. Op de wielerbaan van Roubaix bevestigt Van Steenbergen zijn sluwe klasse door af te rekenen mat Emile.

Van Steenbergen tweevoudig wereldkampioen, wint zo’n beetje alle klassiekers maar ook een veertigtal zesdaagsen. En toch… tóch heeft Emile met zijn bescheiden uitslagenlijst meer en langer genoten van zijn weinige overwinningen. Op oudejaarsdag 2024 blaast de ouwe frontstrijder Emile Idéé zijn laatste adem uit. Emile is 104 jaar geworden…

 
Bron: Miroir Sprint, jaargang 1949 , 1950. Foto’s: Aankomst op de wielerbaan van Roubaix met Emile Idée links en Rik van Steenbergen. Onder: Emile Idee.

Posted in Wielrennen. Tags: , , , , , , . Leave a Comment »

Eeuw geleden

maart 13, 2025 — Stuyfssportverhalen

Vergeet Wim van Est, Woutje Wagtmans en Jan Nolten want dé enige echte wielericoon uit de fifties is Louis Bobet. De man wint drie keer op rij de Tour, zegeviert in Milaan-San Remo, de rondes van Lombardije, en Vlaanderen,  Parijs-Roubaix én het wereldkampioen op de weg, feiten die behoren tot algemene wielerkennis. Over Bobet zijn boeken en wielermagazines vol geschreven. Deze blog houd zich daarom alleen maar tot een historisch feitje, want het is vandaag precies een eeuw geleden dat Louis Bobet het levenslicht zag. Enfin, het is maar dat U dat weet…

En voor de echte liefhebber die ooit in de buurt is: in zijn geboorteplaats  Saint-Méen-le-Grand Normadie,  bevindt zich het Bobet-museum.

Posted in Wielrennen. Leave a Comment »

Met ellips over de wielerbaan

februari 12, 2025 — Stuyfssportverhalen

‘Ach het was goed bedoeld voor de doorsnee bezoeker want spectaculair te zien, maar wat koers betreft stelde het niet zo veel voor’. Aan het woord Ger Hermans die als gewezen stayer én kenner  van het metier aanwezig was bij het nationaal kampioenschap stayeren gehouden in het Alkmaarse Sportpaleis.

Volgens Hermans oogde het kampioenschap  nogal saai, maar voor kenners was het toch genieten. Waarmee Hermans de tactiek bedoelde van met name gangmaker Richard Konijn. Het was Konijn die tactisch slim zijn renner Serginho Wilshaus naar de titel leidde. ‘Konijn vertrok heel hard’, gaat Hermans verder, ‘En sloeg daarmee een gat om de andere favoriet Reinier Honig die vanaf de zesde startpositie vertrok, van zich af te houden.

‘Vanaf de goed gevulde tribune kon je zien dat Honig grotere ‘ellips’ over de wielerbaan reed om meer snelheid te krijgen, wat door Konijn goed opgemerkt werd om op die momenten zijn de snelheid te verhogen’.

Stayeren is voor publiek spektakel wat volgens Hermans nóg beter kan door de rolafstand achter de motor te verkleinen. ‘Ik begrijp nog steeds niet waarom in het Alkmaarse Sportpaleis die rol meer dan een meter achter de motor staat. Een renner die even de rol kwijt is komt direct in de volle wind. Zet de rol daarom op vijfentachtig centimeter en de koers wordt meteen aantrekkelijker’, besluit hij.

uitslag: 1 Serginho Wilshaus/Richard Konijn, 2. Reinier Honig/Jos Pronk, 3: Ton Wijfje/Jos Raateland.

En dan nog even dit…

Het stayerskampioenschap vormde meteen de afsluiting van een reeks van vijftien dinsdagavondkoersen georganiseerd door Reinier Honig, Nikki Terpstra en Laurens ten Dam. Koersen die een groot aantal renners trok. Waarmee meteen de angel uit het verhaal wordt gehaald dat in het Alkmaarse Sportpaleis te weinig op wielergebied is te beleven waarmee de toekomst van het Sportpaleis onzeker is.

Tenminste als dat aan een gedeelte van de Alkmaarse gemeenteraad ligt waar nog steeds het debat woedt  om het Sportpaleis te vervangen voor nieuwbouw. Vooral voormalig Tweede Kamerlid en oud gemeenteraadslid Rudmer Heerema droomt hardop van nieuwbouw zodat er meer plek is voor ‘zijn’ atletiek. Heerema waarover onderzoeksjournalist Teun Dominicus journalist van HP/De Tijd in 2022 zijn licht liet schijnen…

[sic]Rudmer Heerema , woordvoerder sport van de VVD, heeft als lid van de Tweede Kamer 290 giften ontvangen, waarvan 170 direct van sportbonden en commerciële evenementenorganisatoren, veelal toegangskaarten voor sportwedstrijden. Ook kreeg hij een schilderij in bruikleen, waarvan de overeenkomst pas na vragen van HP/De Tijd werd opgesteld. Tegelijkertijd komt hij in de Kamer direct op voor de belangen van deze gulle gevers. Integriteitswaakhond Transparancy International zegt tegenover HP/De Tijd dat het VVD-Kamerlid zich laat ‘fêteren’. Heerema wekt ‘de schijn van belangenverstrengeling’, zo stelt men. Zelf doet het Kamerlid zijn uitjes naar sportwedstrijden af als ‘werkbezoeken’. Lees verder:

Schijn van belangenverstrengeling: VVD-Kamerlid Rudmer Heerema accepteerde 290 geschenken – HP/De Tijd (hpdetijd.nl)

Posted in Stayeren, Wielrennen. Tags: , , , , , , , . 1 Comment »

Woutje

januari 27, 2025 — Stuyfssportverhalen

Een Lamborghini  als hét statussymbool voor proleten en andere gladjakkers, om maar even een open deur in te trappen. Is dit een  vooroordeel? Natuurlijk niet want ga dan maar eens op een zaterdagmiddag door Amsterdam-Zuid wandelen, het liefst in de buurt van de PC. Hooftstraat, en je begrijpt het.  Dat Matthieu van der Poel in een Lamborghini op de koers verschijnt is niet alleen een middelvinger opsteken naar z’n supporters, maar doet ook het image van een leuke onbevangen sportjongen  in één klap aan diggelen vallen.  Bij een volkssport als wielrennen hoort dat joch gewoon in een Polo of anders in een Golfje te rijden. Enfin heeft zijn vader niet in kunnen grijpen..? 

Topsporters en zogenaamde ‘sterren’ in een sportauto, een opmaat voor naderend ellende.  Want hoe kwam James Dean ook alweer aan z’n end? Of Hugo Koblet ooit een begenadigd wielrenner? En werd Tiger Woods na een ritje in zijn bolide niet wakker op de intensievecare  met een lijf verpakt in gips?

Maar even terug naar de cros’  van Maasmechelen en Hoogerheide van afgelopen weekend,  loodzware modderbaden  waarin Matje onbevangen en speels door de prut en slijk dartelde. Raar maar op één of andere manier kon ik daar niet meer van genieten want telkens zie ik dat beeld van die patserige sportauto, waarmee ook die ene gewetensvraag opdoemt: blijf ik fan van MvdP of gaan m’n sympathieën voortaan richting Wout van Aert?  

Ach gossie Woutje hoe deze na een zware koers of modderige cross zijn zoontje in z’n armen neemt en knuffelt is meer dan aandoenlijk. Van Aert bij wie de pech aan z’n magere rennerskont is geplakt. Je moet als Hollander toch een hart van steen hebben om niet met Woutje mee te lijden na zijn vreselijke valpartijen in Dwars door Vlaanderen en daarna in de ronde van Spanje.

Dan is er volgende week het wereldkampioenschap veldrijden. Tsjesis, een opmaat voor een innerlijke tweestrijd, want waar gaan dan m’n sympathieën aar toe? Mattieu of Woutje? Terzijde in wat voor auto rijdt Woutje eigenlijk..?

Posted in Columns, Wielrennen. Tags: , , , , , , , , , , . 2 Comments »

Dorpsbraderie

januari 1, 2025 — Stuyfssportverhalen

Urenlang dat oubollige langebaanschaatsen op de televisie is folklore in optima forma. Langebaanschaatsen past daarom naadloos in het rijtje ringsteken of koekhappen op de dorpsbraderie. Godzijdank is er een ontsnapping naar  de Vlaamse veldritten waarvoor Eurosport en de BRT niet genoeg geprezen kan worden. De veldrit als onvervalst topsportspektakel  samengevat in een uur.

Koersen  in het land van Pieter Breughel waarbij sommigen van die Vlaamse crossers voor altijd in m’n hart zijn gesloten. Vooral dat kleine kereltje ene Eli Yserbit als de volmaakte Vlaamse kleistoemper. En geen kwaad woord over Eli want dat hij  tijdens de veldrit van Beringen voor het oog van miljoenen kijkers op het wiel van de eveneens gevallen collega crosser Ryan Kamp  staat te stampen, maakt hem alleen maar heroïscher. Eli zit nergens mee, en buiten dat eigen schuld dikke bult voor Kamp, moet die Eli maar niet in de weg fietsen.

En dan is er ook nog de koers voor dames wat staat voor afgetrainde meiden koersend  op het randje van het betamelijke met prachtige finales zoals tijdens de cros gehouden in het Vlaamse Baal. Ooit was dat anders. Stuyfssportverhalen weet nog heel goed hoe het er vijftig jaar geleden aan toe ging.  Dat zijn barre herinneringen aan pronte derrieres op een racezadeltje, die stumperend en stakkerend door de velden ploegen. Tijden die gelukkig achter ons zijn met dank aan Puck Pieterse, Marianne Vos,  Fem van Empel, Lucinda Brands en Ceylin Alvarado om paar een paar namen te noemen.

De veldrit met zijn bizarre kantjes. Zoals Le criterium de cyclo-cross gehouden in de winter van 1931 op het monument De Buzenval ergens in de buurt van Parijs. Het Monument de Buzenval als herinnering aan een bloederige slachtpartij tijdens de Frans-Duitse oorlog. Dat de heuvel ook  een begraafplaats is voor honderden gevallen soldaten maakte de organisatie niets uit. De kreet ‘de dood of de gladiolen’ was ieder geval niet ver weg…

Bron onder meer: Le Miroir des Sports jaargang 1931.

Posted in Columns, Wielrennen. Tags: , , , , , , , , , , . 2 Comments »

december 31, 2024 — Stuyfssportverhalen

Inmiddels zestien jaar is Stuyfssportverhalen online, wat staat voor meer dan achthonderd columns en sportverhalen opgeleukt met unieke, historische foto’s. Omdat in het archief van Stuyfssportverhalen nog véél meer onbekende anekdotes en feitjes zijn te ontdekken gaan we in 2025 gewoon door. En nu we toch persoonlijk bezig zijn, dan ook even een dankjewel voor John Brouwer de Koning en diens wonderlijke database van wie ik regelmatig tips krijg over historische sportgebeurtenissen. Ook wil ik Hero Blok bedanken voor zijn technische ondersteuning.

André Stuyfersant

Posted in Niet gecategoriseerd. 1 Comment »
« Older posts
Newer posts »