Stuyfssportverhalen

Ronde van Frankrijk, synoniem met vakantiegevoel. Drie weken iedere dag topsport op de televisie. Mooie verhalen én foto’s in de bladen. Stuyfssportverhalen gaat ook mee met de waan van de dag. Even geen horrorverhalen over doodgevallen stayers. Tijdens de Tour  mooie en unieke ‘plaatjes’ uit zijn archief. Uiteraard met betrekking tot de Tour. Vandaag de bergetappe Grenoble-Evian van de Tour 1929, waarin de geletruidrager zich staande hield met twintig flesjes bier.

 Tien minuten voor het vertrek. Renners stonden te wachten op het startschot. Behalve de geletruidrager. Die lag bewusteloos op het toilet. Maurice de Waele, nummer één van het klassement, was ziek, zwak en misselijk. Voedselvergiftiging. De hele nacht werd zittend op de wc-bril doorgebracht. Een ramp voor Maurice, die  alleen nog maar de bergen goed moest over komen. Met iedere poepbeurt zag hij een Touroverwinning én het daaraan verbonden  kapitaal langzaam verdampen. Om De Waele weer op zijn fietsje te krijgen was een mirakel nodig. Of beter gezegd een tovenaar. Zo eentje die een dode tot leven kon wekken. Laat zijn ploegleider  Ludovic nou aan al die eisen voldoen. Die wist wel waar Abraham de  mosterd haalde. Ludovic ook. Uit de apotheek.
Na een stichtelijke behandeling waarbij je er maar niet aan moet denken welke vreselijke enge preparaten De Waele toegediend kreeg, stopte de ‘racekak’. De Waele vertrok en hees zich met zijn zieke lijf over vier cols waaronder de Galibier. Een medisch wonder, dat een extra dimensie kreeg doordat de Vlaming dat deed op een dieet van twintig suikerklontjes weggespoeld met evenzoveel flesjes bier. Uiteindelijk won Maurice de Waele zijn Tour de France.
Maurice de Waele stierf in 1952 op vijfenvijftig jarige leeftijd. In zijn geboortedorp Lovendegem zijn ze Maurice niet vergeten. Dat er een groot sportcentrum naar hem vernoemd is, is logisch. Aardiger  is die  bronzen plaquette met Maurice’ heldendaad. Geplaatst tegen de gevel van de dorpskroeg met de naam ‘In de Verzekering tegen de dorst’.  Symbolischer kan het niet voor een renner die de Tour won op twintig flesjes bier.

Ronde van Frankrijk, synoniem met vakantiegevoel. Drie weken iedere dag topsport op de televisie. Mooie verhalen én foto’s in de bladen. Stuyfssportverhalen gaat ook mee met de waan van de dag. Even geen horrorverhalen over doodgevallen stayers. Tijdens de Tour  mooie en unieke ‘plaatjes’ uit zijn archief. Uiteraard met betrekking tot de Tour. Vandaag, 12 juli 1927, precies vijfentachtig jaar geleden de etappe Pontalier-Belfort…

De vergelijking? Alle vier Tourrenners. En daar hield meteen de overeenkomst mee op. Kruijswijk, Mollema, Geserick én Geldhof. De eerste drie, blozende, lieve en fatsoenlijke jongens. s ’Morgens aan de Brinta, pasta én bruin brood met kaas. En direct na de etappe een zakje winegums voor het suikergehalte. Braaf hoor, maar de teller van etappeoverwinningen staat nog op nul. Brinta en winegums…
Maurice Geldhof, bijnaam Pupe, had daar hartelijk om geschaterd. Pupe, West-Vlaming,  kende zo zijn eigen merkwaardige voorbereiding. Geldhof stak vlak voor het startschot nog even een verse sigaret op. Trok de rook via de longen richting tenen. Gooide de peuk weg. Ging van start en won de etappe.  
Maurice,  profrenner, tweeëntwintig jaar, geboren en getogen tussen de vlasakkers van West-Vlaanderen.  Als amateur gestaald op die gekasseide  stontpaadjes. Won  meer dan vijftig koersen. Werd renner om den brode.  Gaf Pupe, Vlaams woord voor sigaret, een meter vrijheid en je zag hem aan de streep pas terug. Maurice Geldhof vond zijn apotheose in het seizoen 1927. Won als broekie de semi-klassiekers Bordeaux-Toulouse en Marseille-Lyon. En ging vervolgens als de gebraden haan naar de Tour de France.
Dan is het twaalf juli, vandaag precies vijfentachtig jaar geleden. De etappe Pontalier-Belfort!  Maurice Geldhof, die merkwaardige Vlaamse klepper, schreef die op zijn naam. Pupe, geen ééndagsvlieg, werd tijdens die betreffende Tour  nog twee keer tweede en eindigde in het eindklassement op de tiende plaats. Na het faillissement van zijn sponsor, in 1929, was het gedaan met zijn wielercarrière. De koersfiets ging aan de kaak en er werd werk gevonden in de textielindustrie in Roubaix. Maurice Geldhof in 1970 op vijfenzestig jarige leeftijd overleden.

Met dank aan Frieda Geldhof, dochter van Maurice.

Ronde van Frankrijk, synoniem met vakantiegevoel. Drie weken iedere dag topsport op de televisie. Mooie verhalen én foto’s in de bladen. Stuyfssportverhalen gaat ook mee met de waan van de dag. Even geen horrorverhalen over doodgevallen stayers. Tijdens de Tour  mooie en unieke ‘plaatjes’ uit zijn archief. Uiteraard met betrekking tot de Tour. Vandaag derde etappe Tour 1931 met aankomst in Brest. 

De renners waren gewaarschuwd. Het kon er wel eens ruig aan toegaan. De aankomst in Brest had daarom ‘code rood’. Een finish op een wielerbaan is per definitie link. Maar die van Brest ging een stap verder. Via een steile wand met een haakse bocht de wielerbaan op. Het gedrang begon al vér voor aankomst. Eerste gewin is kattengespin. Vóór in het peloton moest je zitten. Want arriveer als eerste op de baan en de zege zit in je akertje. De Italiaan Rafael Di Paco wist daar wel raad mee. Di Paco, scherpschutter in massasprints, hard als een Padanokaas en gepokt en gemazeld in de vuurlinies van de Italiaanse koersen, had al tien overwinningen op zak.
Rafaele, gemeen als putjeswater, nam het zekere voor het onzekere en stuurde ‘per ongeluk’ even naar links. Achter zich hoorde hij het geluid van krakende frames en brekende spaken. De grootste concurrent Charles Pelissier sloeg tegen de vlakte.   Altijd mooi meegenomen. Di Paco won dan ook de etappe.
Rafaele, vrouwenversierder, hekel aan trainen, won in dat jaar vier touretappes. In latere edities van de Tour sloeg hij nog vijf keer toe. De carrière van de Italiaan nam een merkwaardige wending toen hij in 1940 deelnam aan de Zesdaagse van Buenos-Aires. Terwijl de Toscaan zijn rondjes maakte brak de oorlog uit. Di Paco kon niet terug naar Italië. Waar hij ongetwijfeld niet zó rauwig om was. Niet alleen de  Argentijnse señora’s waren niet te versmaden maar Di Paco won, tot 1945, in het Zuid-Amerikaanse land nog negen koersen.
Rafaele DiPaco, Toscaan, profrenner van 1928 tot 1944, stierf op zevenentachtigjarige leeftijd.

Ronde van Frankrijk, synoniem met vakantiegevoel. Drie weken iedere dag topsport op de televisie. Mooie verhalen én foto’s in de bladen. Stuyfssportverhalen gaat ook mee met de waan van de dag. Even geen horrorverhalen over doodgevallen stayers. Tijdens de Tour  mooie en unieke ‘plaatjes’ uit zijn archief. Uiteraard met betrekking tot de Tour. Vandaag Antonin Magné over wiens carrière genoegzaam bekend is. In dit geval gaat het om de foto. Tourstart anno 1936…

De kat op het spek binden. Want neem  nooit je vriendin mee naar een Tourstart. Dat is de goden verzoeken. Wat hád hij daar een spijt van gehad. En de dag begon zo fijn. Het circus van de Tour de France was in de stad. Samen met zijn vriendin even een kijkje nemen. De sfeer was perfect. Prikkelende geur van vers gemasseerde benen. Verwachtingsvolle spanning  in de lucht. Lekkere hectiek. Uit de speakers dé tophit, La Vie en Rose van Edith Piaf. Nog een half uur voor de start. Ontdekt ze Antonin Magné! En die had in het Frankrijk van 1936  de status van een filmster. De man had namelijk al twee keer de Tour gewonnen.
Je kon geen krant openslaan of je zag die kop van Magné waarop geen haartje verkeerd zat. Nonchalant zat de Fransman achterop een motor. Onbeschaamd zijn geschoren, bruine dijen te showen.
Een handtekening? Minzaam voldeed Antonin, een champ met het uiterlijk van een latin lover, aan haar verzoek. En zij? Smachtend keek ze hem aan. Prettige gevoelens in haar onderbuik. Adrenaline vloog door haar borsten. Boven haar hoofd zweefde een tekstballonnetje met de tekst ‘wat een lekker stuk’. Haar vriend, ook niet gek, zag dat lijdzaam aan.  In broekzakken maakten zijn handen machteloze knijpbeweginkjes als een castagnettespeelster met epilepsie.
Goddank werd even later de Tourkaravaan weggeschoten. Op weg naar een ander finishstadje met het volgende schatje. En Magné? Over de man zijn boeken vol geschreven. Stuyfssportverhalen houdt het daarom alleen bij de statistieken.  Antonin, in de toenmalige Vlaamse pers met ‘Toon’ aangeduid, de taalstrijd was net begonnen, schreef drie  keer de Tour op zijn naam. Won daarbij twintig etappes. Werd in 1936  ook wereldkampioen. Antonin Magné, prof van 1926 tot 1941 stierf in 1983 op bijna tachtigjarige leeftijd.

Stuyfssportverhalen is ontstaan door het verzamelen van oeroude jaargangen van geïllustreerde  sportbladen. Gefascineerd door de verslagen en beschouwingen van  inmiddels volkomen vergeten sporters, worden die op dit blog weer tot leven gebracht. Het zijn vaak hilarische, ontroerende vertelsels, waarin het zweet, lijden en afzien, uit de kolommen van die sportbladen spat. Vaak met de dood tot gevolg.  Met deze insteek valt over de Tour de France dan ook weinig te schrijven. Het onderwerp is daarvoor te veel afgegraasd. Aangezien de Tour, de leukste drie weken van het jaar zijn, gaat dat niet ongemerkt voorbij.
Stuyfssportverhalen beperkt zich daarom tot het plaatsen van zeldzame, prachtige foto’s uit zijn archief. Zoals dat ene plaatje van Lucien Buysse, tijdens de beklimming van de Col de Braus in 1925. Waarin Buysse voor zijn kopman Ottavio Bottechia tempo maakt. Buysse was één van de eerste grote knechten die in staat werden geacht zelf de Tour te winnen. Deed hij ook. Een jaar later sloeg de inwoner van Wontergem genadeloos toe. Ging tijdens de beklimming van de Col d’Aubisque, tijdens een gigantische sneeuwstorm in de aanval. Kwam een uur voor zijn Italiaanse kopman binnen. Lucien won daarmee de Tour van 1926.
Tot op de dag van vandaag zijn ze dat in Vlaanderen nog niet vergeten. In Buysses geboortedorp Wontergem  staat  naast de dorpskerk een groot beeld,  waarmee Lucien in brons gevangen is. En nog meer. Onder de kreet ‘opdat we nooit mogen vergeten’ verscheen  twee jaar geleden  aan de voet van de Col d’Aubisque nóg een blijk van waardering voor Lucien’s heldendaden. Sindsdien staat daar  een bronzen Lucien ‘op wacht’. Het laatste is geschonken door  inwoners van Wontergem. Tijdens de onthulling zal Lucien Buysse, achtentachtig jaar geworden, ongetwijfeld in  de wielerhemel goedkeurend geknikt hebben.

Foto: Juli 1926. Lucien Buysse aan de top van de col de Braus. In zijn wiel  kopman Bottechia.
Het monument van Buysse in zijn geboorteplaats Wondergem.