Records, en gebarsten schedels als rijpe meloenen

Stinson, Will (1)Willy Stinson flikte het toch maar. Terwijl ze in het Europa van rond 1900 nauwelijks vijftig kilometer in het uur haalde, jakkerde Willy, achter de motortandem, bemand met stuurman Harry Miles en gangmaker William Stafford  naar vierenzestig kilometer: tevens een  nieuw wereldrecord.  Willy’s record, gevestigd in Boston, was hét startsein voor een krankzinnige wedloop om dat aan te vallen. Het werelduurrecord achter de zware motor, krantenpersen werden daarvoor stop gezet, en als renner had je daarmee een ‘binnenkomer’.  Een prestigieuze aangelegenheid  dus waarvoor renners bereid waren  daar héél ver in te gaan. Maar er was wel dat ene vervelende probleem: de Europese motoren waren niet zó snel als de Amerikaanse. Piet Dickentman, handige knutselaar, loste dat uiterst creatief op. De Amsterdammer plaatste de buddyseat van de motor tot boven het achterwiel. Waarmee de renner optimaal in de zuiging van de motor zat. Had wél wat  vervelende  gevolgen. In volle snelheid begon het  voorwiel van de motor te zweven. Blokken lood, aan het stuur gehangen, moest dat voorkomen: het leven van renners, gangmakers én publiek was niet zóveel waard.  
Sommigen stayers wilden nog dichter tegen de motor zitten, en lieten een ultrakort fietsje bouwen. Zo één waarbij de pedalen naast het voorwiel kwamen. Spektakel in steile bochten als het  pedaal in het voorwieltje kwam. Een risico dat graag genomen werd, per slot van rekening moest je voor eeuwige roem, het geld en de bijbehorende lekkere meiden, wat voor over hebben. Binnen een aantal jaren werd Willy’s record meerdere keren uit de boeken gereden,  om in 1910 te eindigen bij honderdtien kilometer per uur.krantenkop
En Willy Stinson met zijn gabbers Stafford en Miles? Het trio ging hun record verzilveren en waren gecontracteerd voor de L.A.W. RaceMeet, een koers in Walham, Massachusetts. Nadat het startschot klonk, de renners waren weggeduwd,  ging het  meteen vreselijk mis.
Bij het uitkomen van de bocht raakten drie motoren in een slip en een catastrofe was een feit. De achteropkomende motortandem van Willy Stinson klapte er vol bovenop. Stuurman Harry Miles en gangmaker William Stafford werden letterlijk gelanceerd.  
Miles, die met zijn hoofd tegen een elektriciteitspaal kwam, werd zwaar gewond naar de rennersboxen gesleept en op een stretcher gelegd. Volgens de streekkrant The North Adams Evening Transcript, was Harry’s schedel gebarsten als een overrijpe meloen waarbij zijn hersens op de stretcher lagen. Binnen enkele minuten blies Harry, 25 jaar, zijn laatste adem uit.
tommyhall99Met gangmaker Stafford liep het ook niet fijn af. De journalist van dienst beschrijft tot in de meest gruwelijke details Williams laatste momenten op dit ondermaanse, want zijn schedel was verbrijzeld, zijn neus gebroken en door de val was zijn kunstgebit in zijn keel geschoten. Dat Stafford, 25 jaar, daaraan overleed was ter kennisgeving.
Voor het aanwezige publiek moet het ook een helse, traumatische en onvergetelijke avond zijn geweest! De op hol geslagen motortandem vloog over de balustrade en kwam middenin tussen de toeschouwers terecht. Dat daarbij geen doden vielen maar ‘slechts’ gebroken botten was een wonder.

Foto 1: Willy Stinson, foto 2: Tommy Hall, brak het record in 1903.
Bron: the Boston Globe, Radwelt jaargangen 1903 t/m 1910.

Mooie Harry liet de girls soppen

De wielerbaan lag er perfect bij. De Star and Stripes stonden strak aan de vlaggenstokken, op het middenterrein speelde de brassband The Battle Hymne of the Republic. En de zakken met popcorn waren niet aan te slepen. Gelokt door het topprogramma waren vijftienduizend Yanks  erop af gekomen. De  Charles River Track, houten tribunes én wielerbaan, kreunde en kraakte als een oud wijf in de winter.  Dertig mei 1903, stayerskoers in Cambridge, Massachusetts.
Op het aanplakbiljet vier regionale helden. En geen aangewaaide boerenlullen. Stinson, Moran, Walthour en Elkes, outlaws, voormalige premiejagers in de beruchte Amerikaanse zesdaagsen, overgestapt naar het stayeren, stonden aan de start. De twee laatste, Walthour en Elkes, vers terug van een succesvolle Europese tournee.
Walthour had op de Duitse wielerbanen huis gehouden, en Elkes had heel Parijs versteld doen staan met een nieuw wereldrecord achter de motor. Bij het zien van Harry Elkes, een mooie jongen, begonnen de  girls spontaan te soppen in hun directoire. Evengoed had Elkes, financieel goed geboerd, het stayeren wel gezien. Vond het iets te link. Vier Juli, dé Amerikaanse feestdag, zou zijn afscheidskoers worden. Harry, zijn toekomst goed uitgestippeld, had zich aan de universiteit van Pennsylvania laten inschrijven voor een studie medicijnen. Maar eerst nog even een vet contract verzilveren in Cambridge, een voorstad van Boston.  De motoren werden gestart. De ’20 mile of Cambridge’ nam een aanvang. Begin van de zestiende mijl een luide knal. Klapband voor Harry Elkes.
Mooie Harry, met zeventig in het uur slingerend achter de motor. Stuurt in een reflex omhoog. Laat daarbij, als een rem, zijn voet slepen over de baan. Grijpt in doodsnood de balustrade beet in een wanhopige poging te stoppen. Harry valt  en schuift over de baan naar beneden. Gangmaker Frank Gately en zijn renner Willie Stinson denderen over hem heen, en belandden in het publiek. Met ernstig schedelletsel wordt de recordhouder in paard en wagen naar het Homeopathic Hospital in Boston afgevoerd. 
Op weg naar het ziekenhuis besluit  Harry Elkes af te reizen naar de Grote Stayershemel. Harry Elkes, vijfentwintig geworden, wordt begraven op het Glens Falls Cemetery in zijn thuisstad Glens Falls, Warren County, New York. Vrienden en fans zorgden er voor dat de recordhouder niet vergeten wordt. Paar maanden na zijn hemelvaart verschijnt op zijn graf een groot granieten monument met een gevleugeld wiel met de tekst: Harry D. Elkes Champion Cyclist of The World.
En Willie Stinson? Deze werd zwaargewond afgevoerd. Om niet veel later zijn plekje achter de motor weer in te nemen. Hij kon het ongeluk navertellen: maar dan wél met één oog minder. Altijd al een mazzelpik geweest, die Willie.
                                                                                                                                                                                                                                                          Bron: New York Times jaargang 1903.

error: Content is protected !!