Sterven zonder zonder één klap te krijgen

mccartypelkyTienduizend bezoekers. De Tommy Burns Arena, niet meer dan een grote boerenschuur, was mudjevol. De bokspartij Luther McCarty tegen  Arthur Pelkey was weken daarvoor uitverkocht. Onder het publiek veel cowboys afkomstig van  de omringende ranches. Die  hun revolvers hadden meegenomen. Je kon maar nooit weten. Ruige tijden anno 1913 in het westernstadje Calgary, Canada. Onder de boksliefhebbers ook een priester. De laatste fungeerde als geestelijke ehbo’er.  Voor het geval de jongens onderling hun colts gingen uitproberen. Ga daar maar even tussen staan als simpele pater. Bij de bookmakers was McCarty dé favoriet. Niet bij het publiek. Die stond als één man achter hun Pelkey, Canadees kampioen zwaargewicht. McCarty afkomstig uit Nebraska tegen  Pelkey. En de inzet mocht er zijn.  
De winnaar kreeg de kans voor een gevecht tegen Jack Johnson, toenmalige wereldkampioen zwaargewicht. Johnson, de eerste zwarte wereldkampioen zwaargewicht. Jack peperde dat, via de kranten er bij blank Amerika wel in.
mccartyknipVer voor Mohamed Ali blufte Jack dat hij op één avond wel een dozijn witte boksers neer kon halen. Tot woede en frustratie van alles wat wit was. Luther McCarty fungeerde als de ‘White Hope’ in bange dagen. Van hem werd het onmogelijke verwacht. En buiten dat, zo roomblank was Luther ook weer niet. Zijn vader, een indiaan, had op de prairies van Oklahoma als Chief White Eagle nog achter de buffels gejaagd. Om na de jacht bij zijn blanke vrouw zijn zoon te verwekken. Luther, een halve indiaan, een verdienstelijk bokser met zeventien gevechten waarvan drie keer werd verloren.  Luther McCarty, niet alleen bokser maar ook cowboy. Een goede combinatie. Of toch ook weer niet…? Dat laatste zou hem uiteindelijk zijn leven kosten. 

De gong klinkt. De priester grijpt naar zijn rozenkrans. Een schietgebedje rolt van gezalfde lippen. Het publiek ruikt bloed. En de boksers trekken van leer. McCarty, eenentwintig, lang, sterk en lenig, plaatst drie rechtse voltreffers op de kaak van Canada’s trots. Na twee minuten staat Arthur op instorten. In wanhoop hangt hij schouders van Luther. Na de ‘break’ van de scheids treedt de wet van Murphy in werking. Als het fout gaat, gaat ook alles fout.  Luther McCarty met een straatlengte voorsprong, zakt ineen. In de arena kraait de oproer.
mccartypelky2lichtTerwijl de menigte schreeuwt dat de partij verkocht is, wordt McCarty naar het hospitaal vervoerd. Dezelfde nacht sterft hij. Een dag later brandt de arena tot de grond toe af. Cowboys moet je natuurlijk nooit een kunstje flikken. En de arme Arthur Pelkey’s, die geen klap had uitgedeeld, diens verdere carrière was gebroken door wroeging en verdriet.
Later, veel later bleek dat Luther McCarty, op de ranch van zijn paard was gekukeld, waarbij hij, zonder te weten, zwaar nekletsel had opgelopen.

Foto 1:  Arthur Pelkey, links, tegen Luther McCarty, Foto 2: Krantenknipsel New York Times, Foto 3: Het fatale moment, McCarty stervend op het canvas.

 

Bron: Vie au Grand Air, jaargang 1913, Archief New York Times, Boxing Records.

Champ stierf als een arme kerkrat

tommyburnsjohnsonDe verhalen bestaan uit vijfhonderd woorden plus drie foto’s. Dat is hét concept van dit blog. Hoewel daar niet van afgeweken wordt  heeft dat wél vervelende consequenties. Uit de leuke, bizarre, ontroerende en schokkende feiten, die Stuyfssportverhalen in zijn archief of ander bronmateriaal opduikt, moet dan een selectie gemaakt worden. Zonde van het  unieke materiaal dat blijft  liggen. Mocht dat in de toekomst gebeuren dan wordt er voortaan een vervolgstukje geplaatst.

Ademloos werden  zijn avonturen gevolgd. Kranten en sportmagazines tussen de Oost én Westkust van Amerika schreven kolommen vol. Van eenvoudige jongen tot bekende supersportheld. Niets zo opportunistisch als ‘de mens’. Tommy Burns, (zie verhaal  hieronder) die zich met harde vuisten letterlijk uit de anonimiteit én de bittere armoede vocht, verdween in de anonimiteit. Tommy, wereldkampioen bij de zwaargewichten, grootverdiener in zijn sport. Vond een  arbeider, anno 1908, wekelijks nog geen vijftig dollar in zijn loonzakje, Burns toucheerde voor zijn partij tegen Jack Johnson dertigduizend dollar. En dat gevecht werd  ook de ouverture voor  zijn  uiteindelijke neergang. Nadat Burns zijn wereldtitel aan een zwarte bokser verloor, kreeg hij heel racistisch Amerika over zich heen. Een deel van zijn grote supportersschare had het over ‘a dark day’, en draaide hem de rug toe. Tommy stond nog sporadisch in de ring.
tommyburnsbordIn 1910 kwam  Burns uit tegen Billy Lang. Billy ging neer. Na nog vier partijen staat  de inmiddels negenendertigjarige Burns in Londen voor de laatste keer in de ring én schijnwerpers. Voor Tommy was het mooi geweest. Zijn zuurverdiende tweehonderdduizend dollars  werden belegd in een kledingimperium en horeca.  Niets bleef de vroegere wereldkampioen bespaard. Na de Wall Street Crash en de daarop volgende Grote Depressie verdampte zijn kapitaal.
Voor Tommy Burns, Canada’s allereerste wereldkampioen zwaargewicht,  had de boksgodin een weg uitgezet die leidde langs de ravijnen van diepe armoede die al  zoveel ex-boksers hadden bewandeld. Na lullige baantjes als bewaker, verzekeringsagent kende de voormalige champ een late roeping. De man die genadeloos was in de ring werd evangelist. Tijdens een kerkdienst, gehouden in 1955, hield zijn grote sporthart op met kloppen.
tommyburnsgrafTommy Burns, arm als de ratten in zijn kerk, kreeg een anoniem graf op het Ocean View Cemetery in de buurt van Vancouver. Op zijn begrafenis waren vier mensen. Zes jaar later. Dankzij een inzamelactie gestart door een sportjournalist met een geweten kreeg Burns een marmeren gedenkplaat op zijn laatste rustplaats. Ook Hanover, het dorpje waar Burns geboren en getogen was, bleef niet achter. In de jaren tachtig werd een groot bronzen bord met Tommy’s palmares onthuld.

Bron: onder andere The Vancouver Sun,  Boxing Record, Wikipedia, Eric van Oostrum.

Verwoestende rechtse én een klein hartje

TommyBurns3Twintig jaar stond hij in de ring. En had geen manager nodig. Tommy Burns kende de zakkenvullers in het bokswereldje maar al te goed. Tommy regelde liever zijn eigen zaakjes. Om Burns werd een beetje gegniffeld. Liefhebbers zagen hem als een middelmatige bokser. Ben O’Grady dacht daar íets anders over. Na een gevecht tegen Burns werd Ben dagen later wakker. Tommy Burns, middengewicht, was namelijk een technische puntendrukker, met een verwoestende rechtse. Het gegrinnik verstomde  nadat hij in 1906 onverwachts Marvin Hart versloeg. Hart was dus wereldkampioen zwaargewicht.
Burns, geboren in een blokhut in de buurt van Ontario. Kende een keiharde leerschool. Vocht als zestienjarige prijsvechter voor poen in kroegen en saloons. Bikkelharde Tommy had ook een klein hartje. Burns géén racistische pugilist. Verdedigde blanke wereldkampioenen hun titel  alleen maar tegen rasgenoten,  Burns had daar schijt aan. Tommy, op tournee in Europa, knokte in 1908 ook tegen een joodse bokser. Joseph ‘Jewey’ Smith had de primeur. Tommy, mocht dan wel een vrijdenker zijn maar sloeg evengoed Jewey de oren van zijn hoofd. Ook Indian Joe, een native-Amerikaanse bokser kreeg zijn kans, én op zijn lazer.Project1
Burns, van origine een Frans-Canadees, geboren met de naam Noah Brusso. Veranderde zijn naam in het lekker bekkende Tommy Burns. Met Tommy, gek op geld, viel wel wat te regelen. ‘Philadelphia’ Jack O’Brien voelde dat aan zijn theewater. Jack bood een duizelingwekkend bedrag om van the champ te winnen. Er werden afspraken gemaakt, en het  script doorgenomen. Burns hoefde niet te trainen, verzekerde O’Brien want de laatste zal dat ook niet doen. The Philadelphian, een onzekere man, hield zich niet aan zijn woord, en  trainde zich wezenloos. Boksers, harde kerels maar  kunnen geen geheim voor zich houden. Nadat hij  vernomen had van de stiekem trainende O’Brien, sloeg Tommy Burns  weken lang deuken in de bokszakken. Vlak voor het gevecht, in het midden van de ring, fluisterde Tommy de uitdager in het oor dat hij zijn borst nat kon maken. Jack O’Brien, wit weg getrokken,  kreeg twintig ronden er ongenadig van langs.
De voormalige prizefighter op tournee naar Europa  en Australië, ging zijn titel te gelde maken. Acht uitdagers hadden trek in Tommy én zijn wereldtitel, en bij alle acht ging het licht uit. En toch, toch verloor Burns zijn titel: aan  Jack Johnson een zwarte Amerikaanse zwaargewicht. Tommy Burns gaf als eerste roomwitte bokser een zwarte de kans op de wereldtitel. In Sidney, op 26 december 1908 werd het een beladen gevecht. Johnson, inmiddels twee gebroken ribben, haalde in de veertiende ronde de kop kleinere en lichtere Burns neer. In het met twintigduizend man afgeladen stadion brak de pleuris uit, want een  Afro-Amerikaan die op het punt stond een blanke af te maken. De politie kwam in de ring en staakte het gevecht. Dagen later werd Johnson de wereldtitel toegekend.
tommyburnskoTommy Burns, na zijn bokscarrière predikant, stierf op vierenzeventigjarige leeftijd. In 1996 werd hij ingewijd in de International Boxing Hall of Fame.

Foto 1: Tommy Burns, Foto 2: Knipsel uit New York Times, Foto 3: Johnson, met een paar gebroken ribben, slaat Tommy Burns neer.
Bron: digitale archief van de New York Times  jaargangen 1904 t/m 1910, Vie au Grand Air jaargang 1908, de site Boxing Records, Wikipedia.

error: Content is protected !!