‘Voetballen in oorlogstijd’

‘We proberen weer gewoon te doen’, schreef sportjournalist Ad van Emmenes in mei 1940. De rasopportunist Van Emmenes had nooit kunnen bedenken dat zijn uitspraak vijfenzeventig jaar later de titel van Harry Walstra’s nieuwe boek werd. ‘We proberen weer gewoon te doen, voetballen in oorlogstijd’, oorlogsverhalen gerelateerd aan voetbal, die zich afspelen in Duitsland én Nederland. Zoals over  Rudi Gramlich, een Duits international en aanvaller van Eintracht Frankfurt. Een gevierde voetballer maar wél één met een donkerbruin verleden. Gramlich, lid geworden van de beruchte SS Totenkopfregiments was in 1939 betrokken bij de ontruiming van het Joodse getto van Krakau. In 1946 werd de voormalige voetballer veroordeeld tot twee jaar gevangenis. Voor de Duitse voetbalbond én Eintracht Frankfurt was dat geen ethische belemmering om Gramlich later met alle egards te overladen.
Gramlichs diepe val was voor Walstra stof voor een prachtig maar ontluisterend verhaal. De zoektocht naar Gramlichs  verleden bracht de Friese auteur onder meer in Nederland waar de vroegere SS’er als voetballer ook actief was. Dat het nóg erger kon, beschrijft Walstra in het hoofdstuk over Tull Harder: onbetwist Duits voetbalidool die later de boeken inging als oorlogsmisdadiger.
‘We proberen weer gewoon te doen’ verhaalt niet alleen over foute Duitse voetballers. In vlotte schrijfstijl verhaalt Walstra over de lotgevallen van Oranjespelers als een Barend van Hemert, Jur Haak, Gejus van der Meulen en Rein Boomsma. De laatste, een vroegere aanvaller van Sparta die het concentratiekamp Neuengamme niet overleefde. Ook een niet-voetballer als Cor Coster, komt in Walstra’s boek voor. De oorlogsprofiteur Coster, zwarthandelaar, in 1942 betrapt met 72 kazen, ontleende later zijn status als de schoonvader van Cruijff. En dan is er ook nog het hoofdstuk ‘Neder-Duitse voetbalrivaliteit’. Met onder meer de vriendschappelijke wedstrijd Duitsland-Nederland gespeeld in 1975. Willem van Hanegem in de hoofdrol.
Voor Willem bestaan er geen vriendschappelijke duels. En al helemaal niet tegen ‘de mof’, waarin de vlam van zijn moffenhaat tegenstander Overath schroeide. Wie wil weten hoe dát afliep, moet snel Walstra’s nieuwe boek kopen.

Foto rechts: 1926, Duitsland-Nederland. Links aanvoerder Tull Harder met de Nederlandse aanvoerder Harry Dénis.

‘We proberen weer gewoon te doen’
Uitgeverij:  Boekscout.
206 pagina’s.
paperback 16×24
ISBN: 978-94-0222-240.
Auteur: Harry Walstra.
Prijs: 18,65 euro.

 

‘Vedette aan de Zijlijn’, nostalgische voetbalverhalen

omslagboekharTijdens zijn tweede interland scoorde Julius ‘Juller’ Hirsch, voetballer in het Duitse nationale team van 1912, vier doelpunten. Het vijfde Duitse doelpunt kwam van de voet van Jullers vriend en medespeler Gottfried Fuchs. Zowel Gottfried als Juller, zijn joods wat op dat moment een aardig detail is maar jaren later een noodlottig feit. Gottfried Fuchs overleeft de Tweede Wereldoorlog door het Naziregime te ontvluchten. Julius Hirsch wordt opgepakt en vergast in vernietingskamp Auschwitz. Auteur Harry Walstra, de platgetreden voetbalpaden vermijdend, gaat in ‘Vedette aan de Zijlijn’, op zoek naar de levens én carrières van deze twee joodse voetballers. In een twaalf pagina lang hoofdstuk beschrijft Walstra een schokkend maar ook  fascinerend, en meeslepend relaas.
De mooiste sportverhalen komen voort uit toeval. Ook in ‘Vedette aan de Zijlijn’. Walstra, behalve hartstochtelijk chroniqueur ook verzamelaar van voetbalparafernalia. Had Walstra niet op Marktplaats die ene  aankoop gedaan, dan was één van de leukste hoofdstukken in het boek niet doorgegaan. Vijfentwintig euro vroeg de koper op Marktplaats voor een ruim tachtig jaar oud voetbalfotootje. Het was die hoekige, markante kop, op de foto, gedeeltelijk schuil gaand onder een ouwerwetse keeperspet, waar Walstra voor viel. eppierosies
Gelukkig maar. Want anders had de lezer nooit geweten van het bestaan van  Eppie Rosies, keeper tijdens het interbellum van het roemruchte Veendam.
‘Vedette aan de Zijlijn’ wordt gebracht als nostalgische voetbalverhalen. Wat met het verhaal over Eppie goed gelukt is. Walstra sprak met Eppies nazaten, dook de lokale archieven in, en schreef een mooi sfeerverhaal over topvoetbal tijdens de jaren dertig. Harry Walstra, inwoner van Sneek,  vertelt verder over de semi-interland Noord Nederland-Noord-Duitsland, het weerbarstige MVV-icoon Willy Brokamp en over de dramatische vlucht van de Oost-Duitse trainer Peter Kohl. En wie wil weten hoe en waarom Johan Neeskens in de analen van de beruchte Oost-Duitse Stasi terecht gekomen moet onmiddellijk Walstra’s boek lezen.
‘Vedette aan de Zijlijn’, achttien hoofdstukken, geschreven in een soepele stijl, die zelfs voor de grootste voetbalhater lekker weg leest.

 ‘Vedette aan de Zijlijn, prijs 18.65 euro. Of te bestellen via www.boekscout.nl  21.85 euro (inclusief 3.20 euroverzendkosten.)