‘Er kwam geen hond kijken’

Nederland was rijp voor een sportmuseum. Althans, volgens initiatiefnemers. Een gegeven waar men mee aan de slag ging. Binnen korte tijd werd een indrukwekkende verzameling vaderlandse sportparafernalia binnen gesleept. En wat begon als een prachtig initiatief, eindigde binnen vijf jaar in mineur. Het sportmuseum, bevindend in Lelystad, ging failliet. Wat daarna volgde kun je niet verzinnen. Zeldzame historische objecten verdwenen in schimmige kanalen. Waar, voorheen gulle gevers, ze terug kon kopen. Voor deze blog doet iemand die, vijf jaar als vrijwilliger daar aanwezig was, zijn verhaal.

En ze waren er allemaal. Van toenmalig kroonprins Willem-Alexander, tot Jan Janssen, Gerben Karstens, Fanny Blankers-Koen, Anton Geesink en de onvermijdelijke Erica Terpstra. Wat grote namen betreft daar lag het niet aan. De opening van het Sportmuseum gevestigd in Lelystad voltrok zich met veel bombarie De zaal gevuld met hotemetoten. Die met alle egards werden behandeld. Daar had voormalig wielrenner Gerben Karsten geen boodschap aan. Karstens, als coureur al een tikkeltje anarchistisch, baande zich met een, te schenken  koersfiets, dwars door de menigte heen. Kortom de opening mocht er zijn.
Voor  het museum werd een groot sportbibliotheek bij elkaar werd ‘gebietst’. Maar ook een prachtige collectie fotoboeken, beschikbaar gesteld door de weduwe van Piet Moeskops. En nog véél meer. In een eindeloos lang lijstje somt de voormalige vrijwilliger de schenkingen op. Zoals de fietsen van onder meer Jan Janssen, Karstens, veel spullen van Fanny Blankers-Koen, hockeysticks waarmee Olympische medailles werden binnen gehaald, het judopak van Anton Geesink, de Olympische skiff van Jan Wienesse, de voetbaltenues van Bep Bakhuis, truien van de ooit legendarische keeper Leo Halle, gele en groene truien behaald in diverse Tours, de bokshandschoenen van onder meer Ben Bril en Arnold Vanderleyde, Reinier Paping en Ada Kok deden ook nog een gift. En nog heel véél meer. Zoals 30.000 unieke sportboeken, 120.000 sportfoto’s, en duizenden historische sportvoorwerpen.
Een collectie om je vingers er bij af te likken. En even goed ging het helemaal fout. Hoewel de directie vér voor de opening, met een aan waanzin grenzend optimisme, had voorspeld dat er op jaarbasis meer dan 50.000 bezoekers waren te verwachten, bleef het angstig stil. Of, zoals de informant het formuleert,  ‘er kwam er geen hond kijken’.
De leiding probeerde met allerlei commerciële middelen het museum overeind te houden. Zo werden de scholen van Lelystad benaderd. Want altijd een leuke educatieve les. Maar die lieten het collectief afweten. Sponsors haakten vervolgens af.
En het schip genaamd Sportmuseum dreef langzaam naar de scherpe klippen. Het ging na vijf jaar failliet. Ging het met de exploitatie mis, erger was de afwerking van het faillissement. Om te zeggen dat dat netjes ging is een eufemisme.

Het was voormalige VARA-coryfee Ellis Berger die publicitair aan de bel trok. Berger ontdekte in een krantje een advertentie, waarin de door haar geschonken medailles van haar vader, de atleet Chris Berger, te koop werden aangeboden. Vervolgens ging de beerput open. Schenkers waren of hun spullen kwijt of konden dat via-via ergens teru kopen. Sommigen hadden geluk en kregen materiaal terug.
De informant ziet het nog voor zich. Hoe armen vol jaargangen unieke sportbladen, in de container werden gesodemietert. Er was haast geboden bij de ontruiming, het gebouw moest leeg. En daar waren ook de verzamelaars die hun slag sloegen. Die voor een koopje hun auto vulde met sportboeken en programmaboekjes.
De informant, een gedreven sportliefhebber,  heeft zich inmiddels daar mee verzoend. Om met een diepe zucht te verzuchten dat niemand op zo’n sportmuseum zit te wachten.

Geplaatst in Diverse. Tags: . 3 Comments »

Voor eeuwig bewaard

Tourwinnaars, én Vlaamse  klassiekerkoningen. De hele toenmalige Europese wielertop stond aan het vertrek. Lokale kranten kwamen superlatieven tekort. Het was dan ook een primeur. De ronde van het Amsterdamse Vondelpark anno 1923.  Dat uiteindelijk Omer Huysse, een Vlaamse kasseienknuppel én winnaar van Touretappes, won is geschiedenis.
Van deze historische koers is niet veel meer over. Behalve dan dat ene programmablaadje, in bezit van Stuyfssportverhalen.
Het laatste, evenals een  programmablad van de  Olympische wielerwedstrijden tijdens de Spelen van 1928, gekregen van, een vroegere sportmakker én vaste bezoeker van deze blog. Een genereus geschenk dat feitelijk thuis hoort in het Stadsarchief van Amsterdam: met de zekerheid dat het voor de eeuwigheid én in perfecte omstandigheden wordt bewaard.
Samen met een zogenaamde ‘trainingskaart’ uitgegeven in 1961, voor het Olympisch Stadion verkregen van de vroegere  wielerprof Henny Marinus én vier clubbladen van Olympia jaargang 1927 werd dat overgedragen aan archivaris Ron Blom, zie foto,  van het Stadsarchief.
En mochten bezoekers van deze blog ook dergelijke historische sportparafernalia in bezit hebben, wees daar dan héél zuinig op. Hou dat in familiebezit of, als dat niet mogelijk is, schenk het aan een streek- dan wel een gemeentearchief.
En geef dergelijke objecten vooral nóóit, aan een zogenaamd wielermuseumpje. Ondanks de goede bedoelingen van dergelijke initiatiefnemers, zijn wielermuseums gedoemd te mislukken want financieel niet te exploiteren. In het laatste decennia  zijn ze stuk voor stuk failliet gegaan. De geschonken historische objecten belandden vervolgens op Marktplaats of verdwenen in andere duistere kanalen.

 

Een biefstuk op een gepalpeerde zak

maashoogte2Het trainingskamp in de Andes zit erop. Tjokvol zuurstof maar financieel platzak is Maas van Beek, samen met documentairemaker Luis Velasco Schmiedl, gearriveerd op de supersnelle wielerbaan van  Mexico-City. Waar over een maand de Monnik een aanval gaat doen op het werelduurrecord.  De laatste voorbereiding verloopt alles behalve gladjes.

Lijden, het liefst met een helse dood als finale. Voor de katholiek kerk een schriftelijke garantie voor een heiligverklaring. Helemaal in het Roomse Mexico. En mocht zo’n  gemiddelde Mexicaan een toekomstige martelaar in het snotje krijgen, dan gaan de grenzen van de barmhartigheid wagenwijd open. Indachtig dat je dan zelf ook meelift naar het paradijs. Voor Maas van Beek kwam dat eventjes mooi uit. Na een reis van meer dan dertig uur, vanuit Bolivia, kwam hij financieel platzak aan in Mexico. Hoewel ‘platzak’…  In zijn  onderbroek is het oorlog. Maas’ zak  is namelijk ontstoken. De man heeft een paar ballen waar je mee kunt kaatsten.  Maar ook een ontsteking tot aan het bot. Van dat soort werk dus. Probeer daar maar eens een aanval mee te doen op het almachtige werelduurrecord. Dat gaat niet.
vanbeekkrantAl steekt Van Beek honderden kaarsen op  bij de Maagd van Guadalupe, dé beschermheilige van Mexico, dan nóg kan hij het schudden. En wat wonderen betreft heeft die Maagd een ijzeren reputatie op te houden. Had zij niet menig Mexicaanse kreupelaar rennend de kerk doen uitgaan? 
Maar dit gaat over Maas van Beek. Die daarom maar een consult bracht bij de lokale dokter. En laat dat nou even een bloedmooie vrouw zijn. Altijd  meegenomen. Je kunt dan wel wereldrecords achter de derny op zak hebben, om maar even de juiste terminologie te gebruiken, het oog wil ook wat. Zeg nou zelf. Enfin, de dokter palpeerde ‘de zak’ en bracht Maas van Beek vervolgens met de auto naar de apotheek. Waar Maas een injectie én antibiotica kreeg. Consult en medicijnen,  gratis en voor niks. En vooral niet vergeten te vertellen van die door de dokter uitgeschreven therapie waarbij elektrische schokken door Maas’ ballen worden geschoten. Allemaal om de bloedsomloop te bevorderen. Je krijgt daar bijna zin van… 
Maar we dwalen af.  Want Maas van Beek kwam naar Mexico om een aanval te doen op het werelduurrecord. Ondanks de noodtoestand in zijn koersbroek, werd er op de wonderbaan getraind.
maasknipselMoest Van Beek bij die krentenkakkers van de Apeldoornse wielerbaan vijfenzestig euro per uur te betalen om te mogen trainen: de wielerbaan van  Mexico is gratis. Van Beek, iedere dag achter een motor trainend, heeft maar meteen de baan voor een maand besteld. De fijne details heeft Maas tot het laatst bewaard. Maas van Beek, de monnik van de Veluwe, gaat morgen, in gezelschap van  cameraman Luis Velasco Schmiedl, naar de markt, en daar koopt hij geen koe maar een biefstuk. Zo’n grote, sappige  en malse.  Voor het oog van de camera, stopt hij deze in zijn koersbroek. Altijd leuk. Of dat een fatale uitwerking heeft  op een open wond, dat laten we graag over aan de Maagd van Guadalupe. 

Foto 3: Ook in Mexico draait Van Beek’s pr-machine op volle toeren.  

Wordt vervolgd.    

Geplaatst in Diverse. 4 Comments »

Guus de Jong overleden

Muhammad Ali San Diego,USA.28 november 1980 © GUUS DE JONGRuim vijftig jaar was hij de allerbeste sportfotograaf van Nederland. Waarschijnlijk was dát de rede dat hij zijn imposante archief bewaakte als een pitbull. En degene die zonder zijn toestemming een door hem gemaakte foto plaatste kon zijn borst nat maken. Die werd dan zonder mededogen voor de rechter gesleept met in het vooruitzicht een forse aan hem te betalen boete.  Voor bloggers, uitgevers van boekjes en sportbladen was hij een nachtmerrie. Sportfotograaf Guus de Jong, had wat dat betreft een geduchte naam op te houden. En als je dan, zoals Stuyfssportverhalen op een dag een e-mail van De Jong in je postvak vindt verkild het bloed in de aderen van schrik. Stuyfssportverhalen, altijd voorzichtig met het beeldrecht hoefde niet bang te zijn. De Jong maakte een compliment over deze blog die hij regelmatig met plezier bezocht. Als erkenning stuurde De Jong, ongevraagd een hele serie wielerfoto’s die gratis geplaatst mocht worden.Muhammad Ali San Diego,USA.28 november 1980 © GUUS DE JONG
En mocht er ondanks dat een foto nodig zijn dan  was het een kwestie van een e-mail richting De Jong die binnen een uur de gezochte ‘plaat’, gratis aanleverde. Guus De Jong 80 jaar, is afgelopen zondag overleden.

 

De Jong, internationale sportfotograaf, maakte bijgeleverde foto’s begin jaren tachtig in Las Vegas. Het was de onverwachte ontmoeting tussen Muhamed Ali en Archie Moore, een voormalige drievoudig wereldkampioen. In 1962 vocht Archie  in een dramatisch gevecht zijn laatste partij tegen Ali.

 

Open Nederlands kampioenschap wielerquiz

Copy of dekockWat was de naam van de hond van Louis Ocana? Wie was naast Jan Raas en Gerrie Knetemann de derde bebrilde renner in de Raleighploeg van Peter Post? Wie won de etappe op de dag  dat Johnny Hoogerland in het prikkeldraad belandde?
Wie het antwoord op deze vragen weet, is de ideale kandidaat om te komen strijden om de titel ‘Nederlands Kampioen Wielerquiz 2015’! Kandidaten kunnen rekenen op een avond vol verrassende wielervragen, onverwachte feiten en heerlijke, opzwepende muziek van the Blue Grass Boogiemen.  Behalve de eretitel Nationaal Kampioen Wielerquiz, zijn er gedurende de avond veel grote, kleine en ludieke prijzen in de wacht te slepen. Deelnemen kan in teams van vier personen.
11 April, zaal open 19.00, aanvang 19.30 uur. Locatie: TivoliVredenburg, Vredenburgkade 11, Utrecht.
Presentatie: Maarten Boers en Nynke de Jong. Kaarten à 12.50 euro zijn te verkrijgen via http://www.tivolivredenburg.nl

Foto: Als opwarmertje: wie is deze renner die op 17 juli 1951 als enige Wim van Est, tijdens de afdaling van de col d’ Aubisque, het ravijn zag induiken?

Geplaatst in Diverse. Tags: . 1 Comment »

De mythische status van ome Karel

Copy of omekarelOme Karel, al decennia aan gene zijde. Was in een grijs verleden ooit profbokser. Wiens avonturen bij zijn nazaten nog steeds levend zijn. Van die familieoverleveringen. Generatie op generatie doorverteld. Verhalen inmiddels van een mythische status. Of  Stuyfssportverhalen ook  bekend was met ome Karel? Dát was de vraag van achterneef Henry Steneker. Helaas. Nooit van gehoord. Voor de zekerheid toch maar even in het archief gekeken. En verdomd! Ome Karel blijkt niemand minder te zijn dan de illustere Karel de Jager. Tijdens  de jaren twintig één van de beste boksers van het land. In de jaargangen van Revue der Sporten, de Geïllustreerde Sportspiegel en andere sportbladen uitgegeven in het interbellum, struikel je over zijn naam én foto’s. De Jager was dan ook niet de minste. Een gevreesd pugilist. Zo één die veel klappen ‘nam’. Om ze zelf ook uit te delen. De man stond meer dan driehonderdachtentachtig ronden in de ring. Wat staat voor twintig gewonnen partijen. Karel verloor er bijna evenveel. Zoals gezegd, ome Karel incasseerde veel.
Karel de Jager. Zijn overleveringen zingen al drie generaties rond in de familie Steneker. En voor wie dat niet geloven wil: er is ook dat ene tastbare, stoffelijke  bewijs.  Een ingelijste tekening met ome Karel in vechthouding.  Al meer dan negentig jaar in de familie. Een erfstuk. Geërfd door Cora Steneker, moeder van Henry én Karels nichtje.
Cora, 92 jaar, levende schakel tussen de eenentwintigste eeuw en onvervalste sportgeschiedenis, is nog één van de weinigen die Karel tijdens diens glorieperiode hadden gekend. Ome Karel, broer van haar moeder, was Cora’s voogd. Ze herinnert zich hem als een levenslustige man. Zo één die de verjaardagen op gang bracht. Hilarisch is die ene anekdote. Met ome Karel als hoofdpersoon in zijn eigen boksschool. Waarin verhaald wordt hoe Karel tijdens het sparren zogenaamd deed of hij iets gebroken had. Tot het echt gebeurde. Zijn trainingspartner geloofde het niet en ramde lustig door. Na ome Karels hemelgang erfde zijn nichtje het portret. Inmiddels heeft haar zoon, Henry, de tekening in bezit. Copy of kareldejager
Een erfstuk, maar ook zeldzame sportmemorablia, van  een leuke oom. Een bokspionier die niet alleen zijn sporen in de sportgeschiedenis na had gelaten maar ook talloze kostelijke familieanekdotes. Dat de herinneringen aan ome Karel gaan verstoffen is hoogst twijfelachtig. Met de kleinzoons van Cora Steneker is de toekomst daar van  verzekerd. In de Grote Bokshemel knikt ome Karel ongetwijfeld goedkeurend.

Foto 1: Henry Steneker en zijn moeder Cora Steneker. Foto 2: Het gevecht Karel de Jager versus Piet Hobin in het Antwerpen van 1922.