Een moordaanslag in Hilversum

JAAP OUDKERK 01Eindelijk was het tijd om te oogsten. Er gingen financieel betere tijden aanbreken. Na jaren tegen de top geschuurd te hebben, volgde in 1969 eindelijk de grote doorbraak. In Antwerpen raasde profstayer Jaap Oudkerk naar de  zo begeerde wereldtitel en de bijbehorende vette contracten. Wat een oogstjaar had moeten worden, veranderde in een nachtmerrie. De voortekenen voor de ramp werden tijdens de finale al zichtbaar. Bertus de Graaf, gangmaker van Oudkerk, bleek een al lang sluimerend conflict met collega Joop Stakenburg te hebben: uitgevochten  tijdens de mondiale race. Onder de ogen van miljoenen want  live uitgezonden door de BRT, probeerde  Stakenburg in razende vaart De Graaf/Oudkerk tegen de balustrade te drukken. Het was  de routine van De Graaf en het ongrijpbare fenomeen ‘topvorm’ dat Oudkerk tóch de regenboogtrui aan kon trekken. De lont van de wrok en jaloezie was aangestoken. Het helse mechanisme tikte langzaam door.  Een half jaar later, een mooie voorjaarsdag in  mei, kwam op de Gooise Wielerbaan in Hilversum de afrekening.  Wat een leuke stayerskoers over drie manches had moeten worden, met wereldkampioen Oudkerk als publiekstrekker, veranderde  in een bloederige omerta. In de  laatste manches over twintig kilometer sloegen de stoppen bij  Stakenburg door. De Amsterdamse gangmaker reed, zomaar, de verse wereldkampioen van achteren aan.  
Bewusteloos, overdekt met brandwonden, gebroken tanden en een zware hersenschudding werd Oudkerk afgevoerd richting het lokale ziekenhuis. Weg lucratieve contracten. Een streep door de toekomst.jaapoudkerkknipsel
Bijna vierenveertig jaar later is Jaap Oudkerk  nóg verbijsterd, maar koestert geen wrok. Oudkerk, beminnelijk, bescheiden,  door  iedereen omschreven als een ‘goeiert’, vond de aanslag op zijn leven volstrekt onnodig. ‘Ik had daar nog nooit van gehoord’,  verteld de inmiddels zesenzeventig jarige voormalige kampioen, ‘Dat een gangmaker daartoe in staat was.’ Jaap Oudkerk  kiest voorzichtig zijn woorden, hij wil niemand beschadigen, de stayerssport is hem nog steeds lief. ‘Dat incident heeft mij heel veel geld gekost. Het was voor mijn gezin dramatisch. Maar ik ben ook blij dat ik het er levend afgebracht heb.’
Jaap Oudkerk, een inmiddels onbekende fietsende grootheid. Ten onrechte. Begin jaren zestig behoorde de Noord-Amsterdammer tot de beste achtervolgers ter wereld.  Maakte de overstap  naar het stayeren en werd direct ’s werelds beste amateurstayer. ‘Die amateurtitel was een aardige binnenkomer bij de profs’, gaat hij verder, ‘Maar bij de beroepsrenners  moest ik mij er evengoed tussen knokken. Ome Bertus was mijn vaste gangmaker. Hij was de baas. Wij hadden als renners geen trainingsmogelijkheden en moesten iedere dag naar de winterbaan van Antwerpen om te trainen.’
jaapoudkerkhuldigingJaap Oudkerk is nu een tevreden mens, kijkt met voldoening op zijn carrière terug. ‘Ik had een mooie tijd gehad. Nooit spijt van gehad. Het stayeren heeft mij enige bekendheid gegeven. Na acht jaar bij de profs gekoerst te hebben, stopte ik op mijn vijfendertigste. Lichamelijk was ik niet op maar de verdiensten werden minder. Wat ik nu wel verschrikkelijk vind is dat het stayeren helemaal op zijn kont ligt. Het is helemaal naar de bliksem. Zo zonde, want het was het meest spectaculaire onderdeel van de wielersport.’
Of er tegen Joop Stakenburg sancties werden getroffen?  Hoewel honderden mensen getuigen waren ontkende Stakenburg glashard dat er opzet in het spel was. Ook de KNWU keek letterlijk de andere kant uit. Geheel in stijl werd het incident door de bond in de doofpot gestopt.

Foto 1: Oudkerk en De Graaf, trainend in het Sportpaleis van Antwerpen. Foto 2: Huldiging van Jaap Oudkerk als amateurwereldkampioen stayeren 1964. Links Bertus de Graaf, midden Jan Ottenhof prominent Amsterdams jurylid.

Bron: De Tijd mei 1970.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: