Belgische sinjeur slachtoffer van moordaanslag

janvangendlettertStront aan de knikker. Of beter gezegd moordaanslagen. De getuigen, een paar duizend man, zaten daar niet écht mee. Die beleefde een mieters fijne zondagmiddag. Terwijl elders van de kansel gepredikt werd dat sport voor de goddelozen is, werd dat op de Zeeburgbaan maar even mooi in praktijk gebracht.  De verdachten? Twee stayers én hun gangmakers. En wat een lullige stayerskoers over drie manches moest worden, veranderde in onvervalste horror, waarbij de  ‘ohhh’s’ en ‘aahhhhs’ verlekkerd door het stadion galmden. De aanleiding? Een losgelaten helm. Gebeurde in de laatste manche.
Zondag 27 juni 1915, koersdag op de Amsterdamse Zeeburgbaan. Op het programma een stayerskoers voor twee renners. Niks aan het handje. Rechttoe, rechtaan. Maar niet als die Jan van Gendt aan de start staat. Van Gendt een begenadigd stayer maar ook een recidivist met losse handjes. Jan, een half gare, zat er niet mee om in volle snelheid, een tegenstander een muilpeer te verkopen. Twee  jaar eerder  op dezelfde baan was het ook knokken. Van Gendt tegen Piet Van Nek. De arme Van Nek kreeg later nooit zijn revanche. De man lag al een jaar in zijn graf op Het Nieuwe Ooster; doodgevallen in Leipzig. Nu was Leon Vanderstuyft slachtoffer. Leon, een asielzoeker avant la lettre. Vluchtte  als Belg tijdens de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. De simpele Leon, niet alleen vluchteling maar ook stayer. Kreeg een leuk contract voor ‘Zeeburg’: wat hem nog lang zal heugen. leonvanderstuyft
De derde manche. Voor Leon lag winst in het verschiet maar werd in de finale voorbijgegaan door Van Gendt. De Vlaming, het trukenboek perfect beheersend, verloor prompt  ‘per ongeluk’ zijn helm. Het publiek, met een feilloos gevoel voor latente sensatie, koos luidkeels partij voor Vanderstuyft. De koers werd afgeschoten en opnieuw gestart.  Dan gaan er opwindende zaken gebeuren. Het Amsterdamse volk, liefhebbers van een lekker rel, zit direct op scherp.  Met ‘tachtig’ achter de motor kan Van Gendt zich namelijk niet beheersen. De man pleegt een regelrechte moordaanslag door de naast hem rijdende Belg te snijden. Vanderstuyft valt en schuift meters over het Zeeburgse hout. Bij gangmaker  Wronker slaan terstond de stoppen door. Met zijn zware Brennabormotor gaat hij achter Van Gendt aan en probeert hem tot twee keer toe aan te rijden.
Terwijl het publiek fijn zat na te sidderen, agenten en juryleden de dolgedraaide Wronker in bedwang hielden, zat de aanwezige journalist van De Telegraaf ijverig te noteren.
wielerbaanzeeburg3‘Het is een schande’, opent hij maandagmorgen met dampende morele verontwaardiging zijn artikel. ‘Gluipersmanieren die de wielersport nog dieper doet zinken.’ Hoewel Van Gendt de aanstichter was kreeg, volgens de allerbeste Telegraafmores, de buitenlander de schuld. ‘De Belgische sinjeur, die blijkbaar de gastvrijheid, welke hij hier geniet, niet naar waarde weet te schatten. Om van het publiek maar niet te spreken.’ Hoogstwaarschijnlijk had het publiek daar lekker schijt aan. En Vanderstuyft? Voor de man lag er nog een mooie carrière in het verschiet, met een wereldtitel in 1922 als hoogtepunt.
Foto 1: Jan van Gendt met zijn equipage. Foto 2: Leon Vanderstuyft, Foto 3: De Zeeburgerwielerbaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: