Mooi grafmonument voor Gronings publiekslieveling

Cowboys waren het. Tikkeltje desolate figuren die voor de poen er altijd invlogen. Aardige stayers, maar tweede garnituur. Kerels die de  kleinere wielerbanen afstroopten waar bloederige duels werden uitgevochten. In de hoop door een  grote manager opgemerkt te worden en bereid tot het gaatje te gaan. Dat soort renners  kon in de povincie nog aardig verdienen. Leo Leene was er zo één.
Begonnen als sprinter. Nam deel aan de Spelen van Parijs 1924. Behoorde tot de beteren van het land.  Maar verdiende daar geen reet mee. Zette de zaken op een rijtje en kwam tot één conclusie. Leo Leene werd stayer en kocht van zijn broer een stayersfiets. Leene een maatje te klein voor de Europese wielerbanen, dook het provinciale circuit in. Terwijl op de Duitse wielerbanen met enige regelmaat de stayers van de baan werden geschraapt, gebeurden in het gezapige Holland ook spannende dingen. Zoals op de Groningse wielerbaan aan de Paterwoldschenweg. ‘Leo Leene en Van de Wulp komen’, kopte het Nieuwsblad van het Noorden.  Haagse  Leo, telg uit een roemrijk wielergeslacht, had in het noorden een reputatie te verdedigen. Was publiekslieveling nummer één. Leo, vier koersende broers waaronder een Olympisch kampioen,  gaf waar voor zijn geld. Zocht de uitdaging op, en dat kostte hem zijn leven.
r Zondagmiddag 28 juli 1930. Niet alleen een  prachtige dag maar ook de laatste voor Leo Leene op dit ondermaanse. Gecontracteerd voor een stayerskoers over twee manches met tegenstanders als een Snoek, Van de Wulp en de Duitser Neuman. Tweede manche. Leene gegangmaakt door Jan Slesker, slaat bij ‘tachtig in het uur’ een aanval van Snoek af, trekt daarbij iets te hard aan zijn stuur, begon te slingeren. Leene viel te pletter tegen de baan waarbij zijn valhelm eraf vloog. Het leven hangt van toevalligheden aan elkaar. Had de Haagse stayer zijn valhelm een gaatje strakker getrokken dan had zijn buurt niet uit hoeven te lopen bij zijn begrafenis. Terwijl de grafdelver op de Haagse begraafplaats Nieuw Eik de laatste schep aarde oplepelde, stopte de eerste rouwkoets voor Leenes huis.
Jong en dramatisch sterven staat garant voor een mooie uitvaart. Leo Leene, opgehaald door een lijkkoets getrokken door  paarden, gevolgd door zes koetsen en een tiental auto’s kreeg ook een onvergetelijke. De hele Haagse Newtonstraat stond op de stoep of hing uit het raam. Leene, dertig jaar geworden, kreeg van zijn sportvrienden een grafmonument opgetrokken uit Silezisch marmer voorzien van een bronzen plaat. Op zijn graf beloofden bewonderaars in toespraakjes hem nooit te vergeten. Loos gekletst.  Twintig jaar geleden werd het graf van de volkomen vergeten Leo Leene geruimd.

 

Foto 1: Leene achter Jan Slesker, Foto 2: Leo Leene, Foto 3: De Haagse Newtonstraat was er voor uitgelopen. foto: Haags Gemeentearchief

Bron oa: Nieuwsblad van het Noorden, Sport in Beeld jaargang 1930

2 Reacties to “Mooi grafmonument voor Gronings publiekslieveling”

  1. J.A.Leene Says:

    In het Amersfoortse Dagblad/De Eemlander van 31 juli 1930 pag.2 wordt door een Haagse sportcorrespondent van de N.R.C. in het artikel ” Hoe Leene den dood vond” niet gerept van een breuk van zijn stuur. De ondertitel is ” De oorzaak van het ongeval is te wijten aan den wind”
    De toedracht is volgens hem – na het horen van vele getuigen als volgt geweest: Bij het ingaan van den bocht deed Leene een poging om den Duitscher Neumann te passeeren. Ongeveer in het midden van den bocht kwam hij naast de Duitscher te liggen, doch op het betreffende moment kwam de Hagenaar Snoek achter zijn motor aansnellen. Deze ging meteen tot denaanval over,zoodat er dus een moment was, waarop de drie renners achter hun motor naast elkaar lagen met Leene in het midden.
    Het fatale is nu geweest, dat zij juist de wind fel tegen kregen , toen zij naast elkaar lagen. Op het moment waarop de motor plotseling een krachtigen wind tegen krijgt, vertraagt de motor iets. De gangmakers nemen daar wel zoveel mogelijk maatregelen tegen,doch bij vlagerig weer , zooals het Zondag te Groningen was, is dat plotseling verminderen van tempo niet geheel te voorkomen. Het gevolg is dan meestal, dat de renner met zijn voorwiel tegen de rol botst. Rijdt hij nu een beetje hard tegen de rol aan, dan glijdt de renner in de bocht altijd naar rechts van de rol.Hij wordt dus genoodzaakt naar rechts uit te wijken. Het schijnt nu dat zich dit te Groningen heeft voor gedaan. Leene werd naar rechts dus hooger in de bocht gedreven, maar daar was op dat moment juist geen plaats voor hem, doordat zich daar een andere renner bevond.
    Leene was toen genoodzaakt om te wringen, zoals de renners dat noemenen bij de pogiing om zich in het midden van de baan te houden had hij te weinig vrijheid van beweging. Bij het passeeren is hij het commando over zijn stuur kwijt geraakt en kwam hij te vallen. etc.

    In uw artikel wordt als gangmaker Jos Ceuremans genoemd, terwijl onder “Verongelukte renners” als gangmaker Jan Slesker wordt genoemd die van de valpartij niets merkt.

    Graag uw reactie,

    vriendelijke groet,

    Jaap Leene

  2. stuyfssportverhalen Says:

    Beste Jaap, jouw reactie heeft mij niet los gelaten en ban daarom even in het digitale krantenarchief weze snuffelen. Dit kwam er uit:

    In het Vaderland van 28-7-1930 wordt melding gemaakt ‘Van moeheid van Leene. Hij was niet opgewassen tegen renners als Snoek en Leddy. Waardoor hij zich tot het uiterste moest inspannen.’ Nergens wordt over vlaggerige wind gerept.
    Ook het dagblad Voorwaarts-Sociaal Democratisch Dagblad, van deze datum heeft het daar over ‘Dat Leene met uiterste krachtinspanning een aanval van Snoek probeerde af te slaan. Deze kwam echter naast Leene, die op dat juiste moment begon te slingeren en een geweldige tuimeling maakte’. Ook in deze krant staat nergens iets over harde wind.Volgens de Voorwaarts reed Leene achter Jan Slesker.

    vr. gr. andré


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: