Vergeten winnaar Elfstedentocht

Hij stond al op de drempel van eeuwige roem. Nog héél even en hij kon toetreden tot het illustere clubje IJsheiligen met de daarbij behorende garantie dat zijn  naam generaties lang rond zal zingen.  En opeens, opeens kukelde hij in het ravijn van de vergetelheid. Op acht februari 1947 won Joop Bosman de negende Elfstedentocht om achtendertig dagen later alsnog gediskwalificeerd te worden.

Hij was nou niet echt een outsider. Eerder favoriet. Bij de Elfstedentocht van 1941 werd Joop Bosman, een automonteur afkomstig uit Breukelen, al eens tweede. Op acht februari 1947, de koudste dag van het jaar, met temperaturen van min veertien met stormachtige oostenwind, was Bosman, 29 jaar, de allereerste schaatser die, na de start op de Zwette, in de aanval ging. Bosman, op het slechte ijs een paar keer gevallen, demarreerde uit het peloton van tweehonderdzeventig rijders, en kreeg vier man mee. Na  Stavoren bleef Joop er net zo lang aan rukken en sleuren tot hij alleen overbleef met Klaas Schipper, een boer afkomstig uit Steenwijkerwold.
Bosman en Schipper, kop over kop, richting Bolsward met als obstakel kluunplaats Parrega, waar het duo uiteindelijk een nachtmerrie in zal glijden. Wat voor dat laatste nodig was? Een handkar, een stel eigenwijze dorpelingen, Abe de Vries, én een verslaggever van het sportblad Sportief. Door het slechte ijs moest in Parrega, over een stuk van vijfhonderd meter gekluund worden. Nauwelijks van het ijs gesprongen, werden Bosman en zijn kompaan door een stel overijverige dorpelingen vastgegrepen, in een handkar gezet, en de kluunplaats overgereden. Reglementair verboden. Verslaggever H.J. Looman van het sportblad Sportief, de tocht volgend per auto, doet in zijn blad daar uitgebreid verslag van. In zijn verslag merkte Looman fijntjes op dat de achtervolgers daar weinig hinder van hadden want die werden achterop een fiets door Parrega geloodst.
In de verderop gelegen kluunplek Vrouwbuurstermolen was het weer raak: Bosman en Schippers werden door dorpelingen op de schouders genomen: door Looman  ijverig in zijn notitieblokje genoteerd. Joop Bosman, gekleed in drie dunne truitjes, een onderbroek met daarin ter bescherming van zijn ‘huwelijksgereedschap’, een stuk konijnenbont én een lange broek, wist na een heroïsche race door een onherbergzame Friese ijsvlakte, de negende Elfstedentocht te winnen. Op een minuut kwam Schipper binnen, derde, op tien minuten, Jeen Nauta, vierde op vijftien minuten, Jacob Wynia, vijfde Jan van den Hoorn.
Bij het traditionele feest in de Leeuwarder Harmonie kwam er geen huldiging. Door beschuldigingen van Abe de Vries, die zich in Parrega met een auto had laten overzetten, dat de race niet volgens de reglementen verlopen was, besloot het bestuur dat eerst uit te zoeken. Voor de gemiddelde schaatssupporter was Joop Bosman, en niemand anders, de man die de tocht der tochten gewonnen had. In de weken erna kreeg de automonteur meer dan honderdvijftig brieven en telegrammen. Na achtendertig dagen sloeg zijn euforie om in een trauma.  De  beschuldiging van De Vries, negende in de uitslag, én het gestook van Looman en zijn collega’s, hadden hun doel bereikt. De eerste vier werden uit de uitslag geschrapt. Nummer vijf, Jan van den Hoorn, werd tot winnaar uitgeroepen. Abe de Vries, die als negende over de streep gleed, mocht de derde prijs ophalen.
Het vertrouwen dat Joop Bosman had in Friesland én de Friezen was voorgoed verdwenen. Vertelde hij, een week na zijn overwinning, in Sportief, dat hij zo graag in Friesland reed en dat de mensen daar zo gastvrij zijn. Veertig jaar later dacht hij daar heel anders over. Volgens Bosman word je als Hollander in de Elfstedentocht altijd door die Friezen geflikt.

2 Reacties to “Vergeten winnaar Elfstedentocht”

  1. ‘Andere Tijden’ « Stuyfssportverhalen Says:

    […] In het programma ‘Andere Tijden’ van afgelopen zondagavond een docu over de malversaties tijdens de Elfstedentocht van 1947. Stuyfssportverhalen schreef daar al in 2010 over. Het hele verhaal hier:https://stuyfssportverhalen.wordpress.com/2010/12/13/vergeten-winnaar-elfstedentocht/ […]

  2. C.P. Vellinga Says:

    Het had nooit mogen gebeuren. Maar, het wordt rechtgezet. Dat kan lang duren maar het gebeurt. Pff, ze hadden naar Mr Hepkema moeten luisteren: “nooit een onderzoek”. Veel te veel duistere belangen twee jaar na de oorlog.

    Joop, gewonnen kerel.

    Trouwens ook de voetbalcups van 74 en 78 zullen uiteindelijk bij ons belanden. De eerste door intimidatie, de tweede door omkoping.

    Er zal ook ooit een Ministerie van Oud Zeer komen.

    Bovendien nam Anton Verhoeven in 1947 al doping. Bewezen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: