Heintje Zwijntje en knuppelende agenten op WK 1925

Het circus dat wereldkampioenschap wielrennen genoemd werd streek, in augustus 1925, neer in Amsterdam. Op de houten dwarslatjes van de toenmalige Stadionbaan ging de wereldtop zijn kunsten vertonen. Héél Amsterdam wilde dat zien. Iedere avond trokken vijftienduizend bezoekers richting Amstelveenseweg. Als het volk op de overvolle tribunes een plaatsje zocht en de burgemeester zijn kont in het pluche van de ere-loge parkeerde, testte de politie voor de poorten van het Stadion de kwaliteit van hun wapenstokken uit. En Heintje Zwijntje was er ook bij…

Het organisatiecomité had zó z’n best gedaan. Ze mochten in Europa eens denken dat Nederland een land vol met jochies was, die de hele dag hun vinger in de dijk staken gadegeslagen door bewoners op klompen. Een jaar voorbereiding was er aan voorafgegaan om het wereldkampioenschap foutloos op de kaart te zetten.  En evengoed eindigde de eerste avond in een echec, wat de schuld was van het stroperige optreden van de jury.
Het Amsterdamse publiek, gewend aan een snel programma tijdens de wekelijkse populaire koersen, moest tussen de stayersseries door steeds een half uur wachten. En dat werd niet gepikt. De ellende begon al om half acht als het startschot had moeten klinken voor de eerste stayersmanche. De spanning ruischt door de massa pent de sportverslaggever van het Algemeen Handelsblad. Maar wat er ook gebeurde, geen stayer te bekennen. Volgens de verslaggever kwam er op de tribunes een stemming die niet propagandistisch was voor het wielrennen.
Er werd gescholden, gevloekt, getierd, gefloten, en massaal met de voeten gestampt. Ook buiten de hekken gebeurden er spannende dingen. Achter de overdekte tribune stond iedere avond een grote ploeg opgeschoten jongens die hun uiterste best deden, om zonder kaartje binnen te komen. Nadat de politie dat verhinderd had, werd er met stenen gegooid, waarbij de ruiten van de kleedkamers sneuvelden. Met de lange wapenstok  knuppelde de massaal uitgerukte hermandad erop los en verdreef de ongewenschte gasten.
De hele week waren tienduizenden toeschouwers in het Stadion, waaronder, in de ere-loge, burgemeester De Vlugt, maar ook Prins Hendrik, de man van koningin Wilhelmina. De Prinsgemaal, een verwoed jager op vrouwen dan wel op zwijnen was ongetwijfeld heimelijk supporter van de favoriet, de Duitse stayer  Saldow. Heintje Zwijntje zoals zijn bijnaam in de Jordaan luidde, zag zijn voormalige landgenoot aan de dood ontsnappen toen de rol van zijn motor afbrak en Saldow daar miraculeus omheen zeilde.
Naast het fietsen was het organisatiecomité druk bezig met de pot stroop.  De vertegenwoordigers van de UCI en de internationale sportpers werden met reisjes naar Volendam, Marken en Edam gefêteerd. Bij die tripjes waren ook renners aanwezig zoals Ernest Kaufmann en Jaap Meyer. In Edam was er een ontvangst op het stadhuis waar iedereen, hoe origineel,  een edammerkaas kreeg.  De reis naar Volendam vond plaats op een trekschuit getrokken door paarden.
In het palingdorp woonde niet echt creatieve geesten die uitblonken in originaliteit. Met een ‘ter plaatse gemaakte’ aardewerkpijp gevuld met ‘goede tabak’, wat nog iets anders was dan een joint, stapte het gezelschap in het trammetje richting Amsterdam-Noord. Bij een van de tussenstops, vermoedelijk in Monnickendam, stapte Kaufmann uit en rende met de tram mee om op het laatste moment erin te springen: dát was even lachen.
Ging het in het Stadion niet helemaal soepel, anders was het gesteld met de huisvesting van de renners. Gelogeerd werd in hotel Hof van Holland waar de eigenaar een wielerfanaat bleek te zijn.
In het Hof kon je niet alleen actuele sportbladen uit de hele wereld lezen maar hing het ook vol met fietsen, banden en fietsshirts. Wat Gustave Ducoté, journalist  van het Franse sportblad le Miroir des Sports lyrisch deed uitroepen dat hij op al zijn reizen nog nooit zo’n wielerparadijs had gezien.
En wat Jaap Meiers en Ernst Kaufmann betreft, het tripje deed wonderen. Beiden werden wereldkampioen sprint. Meijer bij de amateurs en Kaufmann bij de profs.

Foto 1: Finale sprint proffesionals. Kaufmann wint met lengte van Schilles.

Foto 2: Iedere avond vijftienduizend toeschouwers.

Foto 3: finale sprint amateurs. Links de latere winnaar Jaap Meijer, rechts Antoin Mazairac.

Foto 4: Lang wist Jan Snoek stand te houden maar ook de Hagenaar bezweek onder de aanvallen van Grassin.

Foto 5: Halve finale sprint. Moeskops geklopt door Schilles.

Bron: Gemeente-Archief Amsterdam Foto’s: Archief Stuyfssportverhalen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: