Op jacht naar duizenden sigaretten


De lokale penoze, politieke patjepeeërs, en andere opportunistische gladjakkers zitten in de Vip-boxen. Op de tribunes de echte liefhebber, want de Amsterdamse Zesdaagse is een mix van topsport, amusement, kermis en een bruine kroeg. Maar wat is nou de echte charme van deze Zesdaagse? Natuurlijk het Velodrome zelf want klein, intiem, gezellig. Dat het ook nog eens in alle kieren en gaten ruikt naar de ‘koers’ is mooi meegenomen. Om te voorspellen dat de lokale pers van de Six  niet ‘los’ gaat, daar hoef je geen medium voor te zijn. 78 Jaar geleden ging dat wel even anders aan toe…

In de keukens hing de ‘zand-zeep-zoda-bakjes’, de was, en trouwens het hele huis, werd schoongemaakt met één staaf Sunlightzeep, gekookt werd in emaillen pannen van Brabantia, één keer in de week werd een schone onderbroek aangetrokken en uit de buizenradio liet Louis Davids weten dat die ‘naar de bollen ging’.
Welkom in de brave en sullige jaren dertig, waar toppunt van sensatie een overkomend vliegtuig was. Met de komst van de allereerste ‘Zesdaagsche Wielerwedstrijd’ sloeg de vlam in de pan, althans bij de lokale pers. Eindelijk reuring in de stad.
Van iedere spijker die in de demontabele baan, in de toenmalige Rai, werd geslagen, werd melding gemaakt,  en de vierentwintig gecontacteerde renners waren ‘helden’. Het favoriete koppel Piet van Kempen en Jan Pijnenburg daarvan werden mythologische daden verwacht.
En dan is het een vrijdagavond ergens in november 1932. Meer dan drieduizend toeschouwers horen en zien John Stol, de zesdaagsencrack van rond 1900, het startschot lossen. Hoogstwaarschijnlijk waren de rennerscontracten laag. Maar dat maakte ook geen reet uit want het was het tijdperk van de scherpschutters en premiejagers op de fiets. Vierentwintig renners jakkeren  honderdveerenveertig uur op een véél te klein baantje waarbij de snelheden opliepen tot vijfenvijftig kilometer: en  allemaal op jacht naar de premies.
In zes dagen tijd moesten de zakken gevuld worden!
Honderd gulden van dagblad Het Nieuws van de Dag voor het duo dat voor twaalf uur ‘s nachts een ronde voorsprong neemt, dat gewonnen wordt door het koppel Wals/Braspenning. Tussen de jachten door waren, ongetwijfeld, de soigneurs  in de afgesloten rennerscabines druk in de weer met de potten  strychnine-  en cocaïnetabletten…
‘Het publiek gilt, juicht, tiert en moedigt de renners aan om vooral te blijven jagen’ meldt het blad Sport In Beeld. Het Carlton Hotel looft premies van honderd piek uit, waarbij restaurant Witteveen niet onder kan blijven en gooit daar een geeltje boven op. Het is Jan Pijnenburg die alle grote geldpremies op strijkt. Als d’n Pijn ook nog een ‘electrische stofzuiger’ wint roept de omroeper, tot grote hilariteit, dat hij Jan had horen zeggen dat hij ‘nu aan trouwen dacht’. Nou, dat was even lachen zeg…
Ronduit verontrustend was de mededeling dat er ook flink gesprint werd om ‘duizenden sigaretten’. De firma Van Houten uit Weesp, ook niet mis, schonk ‘flinke premies in natura’ wat je niet af hoeft te vragen wat dat nou was…
In de Ferdinand Bolstraat was het zes avonden en nachten volle bak waar de Amsterdammers zich niet zaten te vervelen. In één van de jachten brak de voorvork van Klaas van Nek’s fiets waarbij Klaas, meer dan dood dan levend, naar het Wilhelmina Gasthuis werd afgevoerd. Wat het koppel Van Kempen/ Pijnenburg deed besluiten om een gewonnen prijs aan de ongelukkige Klaas te schenken. Als dat maar niet die sigaretten of die vreselijke Van Houten repen zijn geweest. Enfin uitstel van executie want een jaar later verongelukte Klaas in zijn auto bij een treinovergang…
Als filmoperateurs hun werk deden, de pers, met lekkende vulpennen, bloknootjes vol kalkten en radioverslaggever Han Hollander met neuzelige stem de superlatieven door de ether slingerde, kwamen Piet van Kempen en Jan Pijnenburg als overwinnaars uit de strijd.
Met ‘den wensch, dat deze Zesdaagschen nog door vele gevolgd zal worden’ besluit de verslaggever van Sport in Beeld zijn overspannen verslag.
Als over ruim drie weken de achttiende Zesdaagse van Amsterdam van start gaat, waarvan de renners het ruime startgeld al op de bankrekening heeft staan, denk dan ook even aan al die fietsende stumpers uit de jaren dertig, die met zakken vol repen, sigaretten, en radiotoestellen naar huis gingen …

Foto 1: Van iedere ingeslagen spijker in de baan werd melding van gemaakt.
Foto 2: Het Duitse koppel Gobel, liggend, en Schorn in hun box.
Foto 3: Het winnende koppel Piet van Kempen en Jan Pijnenburg.
Foto 4: De pers, niks gewend, was massaal opgekomen.

Foto’s: Archief Stuyfssportverhalen

Eén reactie to “Op jacht naar duizenden sigaretten”

  1. Cor Tienstra Says:

    André, ik heb met plezier je laatste verhaal over de eerste zesdaagse gelezen. Vooral door je bloemrijke taalgebruik. Groeten van Cor.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: