Van Bruggen is Kunst

Mug sept 2009 1 72Tim Krabbé-lezers kennen hem als Kunst. Zijn echte naam: Herman van Bruggen (74), de ‘lone wolf’ van de polder. Al vijftig jaar raast Van Bruggen mee in de subtop. Nog steeds goed voor een derde plaats op het WK-tijdrijden. Schrijver Tim Krabbé is zijn koersmakker nog niet vergeten.

Geen lullige fietstochtjes om de baard van Ome Klaas, maar jakkeren alsof  Beëlzebub  himself op de hielen zit. Nadat het startknopje van zijn fietscomputertje is ingedrukt, raast hij, met de ketting op het buitenblad, dagelijks door de polders, en dat al meer dan vijftig jaar. Herman van Bruggen heeft namelijk een latent erotische relatie met de tijdrit. Afgelopen week deed hij mee aan het wereldkampioenschap tijdrijden in Oostenrijk…
Of hij dat frustrerend vindt? Ja wat dacht je dan!  Heel literair én sportminnend Nederland kent hem en toch is hij nog steeds die anonieme wielrenner. Telkens moet hij uitleggen dat hij dat écht is. Dat het over hém gaat.
In het boek 43 Wielerverhalen’ schrijft  Tim Krabbé meerdere columns over Herman van Bruggen. Hij had een icoon kunnen zijn ware het niet dat Krabbé hem opvoert onder het pseudoniem Kunst. En laat die Kunst nou nog steeds koersen. Deze week werd Herman van Bruggen derde bij het wereldkampioenschap tijdrijden. O ja, Van Bruggen is 74 jaar!  Hebben zijn leeftijdgenoten spierwitte, dunne  benen met een  rivierenlandschap aan spataderen, niet bij Van Bruggen. Zijn stelten zijn die van een wielrenner, bruin, op spanning én afgetraind. Voordat alle senioren naar de sportschool rennen: Van Bruggen heeft meer dan vijftig jaar trainingsarbeid er op zitten. En altijd in zijn eentje. Een lone wolf zo zal je hem kunnen noemen maar dan wel één op de fiets.
‘Met redelijk weer train ik iedere dag vijfentachtig kilometer. Rusten komt in mijn woordenboek niet voor. Een dag niet gefietst is een dag niet geleefd. Onderweg zie ik niks. Ik ben gefocust om binnen de drie uur weer terug te zijn. Ik hou mijn kilometertellertje strak in de gaten.’
Voorhoofd tikken
74 Jaar en nog de instelling van een nieuweling.  Of dat eng is? Meer een vorm van gedrevenheid.  Dat begon al in 1957 toen hij, in Luik, meedeed aan het wereldkampioenschap achtervolging voor amateurs. Als je toen tegen Van Bruggen  gezegd had dat hij meer dan vijftig jaar later ook aan het vertrek van een wereldkampioenschap zal staan had hij op zijn voorhoofd getikt. En toch is dat zo.
In Sankt Johann, Oostenrijk, vond namelijk, deze week (eind augustus), het officiële WK voor masters plaats.  Sankt Johann, hartje Tirol, waar ze elkaar met grüss got begroeten en bier getapt wordt door struise kelnerinnen met laag uitgesneden dirndljurken, waar een duikbootkapitein in verdwaald, strijden jaarlijks de beste veteranen ter wereld om diverse wereldtitels. Twee jaar geleden stond ‘Kunst’ daar ook aan de start en kon de strijd aan met zestig concurrenten.
‘Achtste werd ik’,  verteld hij droog. ‘Ik had gehoopt op een podiumplaats. Terwijl iedereen op een tijdritfiets reed stond ik op een ‘gewone’ fiets aan de start. Dit jaar heb ik beter materiaal aangeschaft.  Ik weet ook wel dat je daar geen streep harder mee gaat, maar het zit tussen je oren.’ Van Bruggen laat zijn futuristische tijdritmachine zien die in de verste verte op een fiets lijkt.Portret Herman 2 8-2009 1 72
Eindelijk op het erepodium
Dat Van Bruggen dacht dat het tussen je oren zit daar had die het mooi mis mee. Rijdend op zijn nieuwe karretje greep hij,  afgelopen week, het brons.
‘Ik ben heel gelukkig met deze uitslag. Er deden toch maar zeventig renners mee. De eerste drie werden s’ avonds op het dorpsplein van Sankt Johann gehuldigd. Wat een happening en dat op mijn oude dag,’verzucht hij.
Zijn dagelijkse ‘jachtpartijen’ door de polder is voor de AOW-er ook een vorm van therapie. ‘Mijn vrouw is negen jaar geleden overleden. Ik fietste toen een tijd niet meer en voelde mij langzaam in een geestelijk ravijn weg zakken. Het ging heel slecht met me. Ik stond op het punt of om van een flat te springen of de koersfiets weer te pakken. Op advies van mijn dochter ben ik weer gaan trainen. In een jaar tijd trainde ik meer dan twintig kilo eraf.’
Dat  Herman van Bruggen in een boek van Tim Krabbé terecht kwam was niet meer dan een optelsom van feiten.  Van Bruggen en  Krabbé deelden de zelfde passies: koersen rijden in Vlaanderen.
‘Zo’n vijfentwintig jaar geleden reed ik alleen maar in Vlaanderen’, onthuld hij. Ik was dik in de veertig maar reed bij de amateurs regelmatig bij de eerste tien. Tim, een verdienstelijk renner, was daar ook altijd. Tientallen koersen heb ik daar met hem gereden. Later hoorde ik dat ik in zijn boek voorkwam. Ik ben daar heel trots op maar ook behoorlijk gefrustreerd, want niemand weet dat ik dat ben’.
Tim Krabbé
‘Wie Kunst is’? echoot  Tim  Krabbé door de telefoon.  ‘Herman van Bruggen natuurlijk. Ik rij nog steeds koersen bij de veteranen’, vertelt Krabbé. ‘Tijdje terug deed ik mee aan een nationale tijdrit. Aan het vertrek goed getrainde  kerels van zestig jaar. Van Bruggen deed ook mee. Hij werd derde. Herman is nog steeds die tempobeul van vroeger’.
Herman van Bruggen, strak lijf, jeugdige kop, maar toch de zeven kruizen gepasseerd, kijkt voor zich uit. Heeft nog zijn dromen. ‘Van de winter ga ik het werelduurrecord voor veteranen op de baan aanvallen. Die staat op 39.7 kilometer. Dat moet mogelijk zijn die te verbreken.’

Het Eurodynamische

Dat tijdrijden was echter het enige wat hij leuk leek te vinden aan wielrennen’, schrijft Krabbé over Kunst.  ‘Ook in gewone wedstrijden reed hij liefst alleen. Hij demarreerde net zolang tot iedere menselijke beschutting bij hem uit de buurt was’.
Zoals alle tijdritspecialisten soigneerde Kunst zich tot in de puntjes. Alles aan hem was ‘eurodynamisch’, zoals wielrenners het noemen; van zijn kapsel tot aan zijn vlekkeloze velgen. Ik heb hem  in België een uur lang bij straffe wind en met inzet van al zijn krachten een voorsprong zien verdedigen van 100 meter op een jagend peloton, tevergeefs. Het deerde Kunst niet, want tot en met augustus reed hij al zijn koersen slechts in functie van de traditionele  najaarstijdritten. ’

Uit ’43 Wielerverhalen’

Mug: september 2009. Foto’s Hilco Koke

Eén reactie to “Van Bruggen is Kunst”

  1. Pieter Buijsman Says:

    Hoi Andre,
    Herman verdient dit mooie verhaal.In 1957 was hij al 2e op het
    NK achtervolging amateurs achter Ab Geldermans.Op het WK dat jaar strandde hij jammergenoeg vroeg.(Geldermans werd 3e).Ik heb altijd geweten dat Tim Krabbe met Kunst Herman bedoelde,ik
    heb die naam Kunst echter nooit begrepen en ik ben dan ook bang dat het niet als compliment bedoeld was.Tim Krabbe met zijn zwartbehaarde ongeschoren kuiten kon de zelfverzorging van
    v.Bruggen maar moeilijk velen,vooral toen die verzorging bij een ploegentijdrit leidde tot het te laat aan de start verschijnen van de GMC ploeg.(ik meen dat het het Zilveren <Molentoernooi was)Het pseudoniem Kunst was ook slecht gekozen,dat komt omdat Tim door zijn late instap als wielrenner een stuk wielergeschiedenis heeft gemist.Hij wist namelijk niet dat een generatie eerder Joop Kunst een heel goede renner was die toevallig genoeg in 1948 2e werd op het NK achtervolging amateurs en een jaar later zelfs kampioen.
    Als Tim dit had geweten had hij wel een ander nickname gekozen,het heeft nu een hoop lezers op het verkeerde been gezet.Alle andere renners worden trouwens door Tim Krabbe wel bij hun eigen naam genoemd of zijn naamloos.

    Piet


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: