Amsterdams eerste sportheld

fiets-dickentmanJacob Olie trok met zijn kiekdoos door de stad. In het Oosterdok lagen de windjammers, de trekschuit ging nog door de Overtoom en de stad hield achter de Ceintuurbaan op. Begin twintigste eeuw dus. Om precies te zijn 16 augustus 1903, als in Kopenhagen de Amsterdammer Piet Dickentmann op 24-jarige leeftijd wereldkampioen achter de grote motor werd.

Piet was met zijn overwinning de allereerste sportheld van deze stad. Rijden achter zware motoren was honderd jaar geleden een hachelijke en bloedlinke bezigheid. De zuigkracht oftewel de abri die de renner achter de motor had was enorm. Snelheden van over de honderd kwamen voor en bij valpartijen sneuvelden renners bij bosjes.
Waren toenmalige stayers helden of levensmoeie idioten? Na de ramp in 1909 in Berlijn, toen een motor het publiek invloog waarbij acht doden en 20 zwaargewonden vielen, werd de meedraaiende rol – waar de renner tegen aan reed – op 40 centimeter achter de motor geplaatst.
Maar terug naar Piet. Die nam alle gevaren op de koop toe, want fietsen achter de motor kon dan wel gevaarlijk zijn, maar het was ook heel lucratief.
Zijn debuut maakte hij in Wenen 1898, wat meteen een succes was. Hij won. De resultaten waren zo goed dat Dickentmann in 1900 beroepsrenner werd. En aan werkgelegenheid ontbrak het niet. Vooral in Duitsland waar iedere stad wel een wielerbaan met eigen programma bezat. Piet was daar een geziene gast. Vooral de bloedstollende gevechten met de onverslaanbaar geachte Duitser Thaddaus Robl spraken het volk aan.
Professional Dickentmann kon niet alleen hard fietsen maar had ook een goede neus om geld te verdienen. Hij werd zijn eigen manager. Samen met Robl bepaalden ze waar ze gingen rijden, maar ook de hoogte van het prijzengeld. Zo verdiende Piet in 1914, alleen al in Duitsland, de som van 18.400 DM.
Piet had een vreemde en opmerkelijke manier van PR voeren. Na wedstrijden in Duitse stadions liet hij zich na afloop met een auto rondrijden en strooide dan geldstukken rond, waar de toeschouwers op af vlogen. Daarmee verzekerden hij zich voor de volgende keer weer voor een volle bak. De zaken gingen goed en Dickentmann verdiende met zijn sport kapitalen. Als vermogend man kocht hij in 1907 de luxe auto die koningin Wilhelmina had toe behoord. Hij nam een chauffeur in dienst die hem van wedstrijd naar wedstrijd reed. De loopbaan tot 1927 van Piet Dickentmann was meer dan indrukwekkend.
Na zijn laatste overwinning, bijna vijftig jaar oud, nam hij in een gloednieuw Olympisch Stadion afscheid van zijn sport. Een carrière van meer dan dertig jaar met honderd overwinningen werd afgesloten. Piet opende in de Scheldestraat een rijwielzaak waar hij tot zijn dood in 1950 graag over zijn sportverleden sprak en daarbij mijmerend naar zijn stayersfiets keek, die een prominente plaats in zijn zaak had gekregen.
Over Dickentmann sprak het volk als ‘Piet’. En dat in een tijd waarin men amper elkaars voornaam kende. De rijwielzaak werd jaren later gesloten en de fiets verdween spoorloos. De stad een sportrelikwie armer.
Tot 1985, toen Siem Groot, toenmalig bestuurslid van Olympia een telefoontje kreeg. ,,Ik kreeg iemand aan de lijn die vertelde dat op zijn zolder een ouwe fiets stond te verstoffen. Die fiets was van zijn opa geweest en hij stond in de weg. Ze wilden hem weggooien en of wij als wielervereniging Olympia interesse hadden.’’
Volgens hem was zijn grootvader lid geweest van onze club.’’ Wie die opa was wilde Groot weten. ,,Piet Dickentmann was het antwoord. Natuurlijk hadden wij belangstelling voor dat karretje. Piet was een van de grote kampioenen die onze club kende.’’
Het was niet zomaar een fiets, maar De Fiets waar Dickentmann in Kopenhagen wereldkampioen op werd. ,,Hij was prachtig. Helemaal compleet, tot en met de houten wielen erin. Hij hangt nu aan de muur van onze kantine waar hij een ereplaats gekregen heeft. We zijn er heel zuinig op.’’
Olympia kreeg meer van de erven Dickentmann. ‘’Bij die fiets zaten ook twee originele met de hand gebreide koerstruien van Piet. Maar ook het diploma dat Piet kreeg bij zijn wereldtitel. En dat diploma had ook weer een eigen verhaal. Want 37 jaar na zijn wereldtitel, toen Duitse troepen Kopenhagen binnen trokken, kreeg Dickentmann dat diploma van de Deense wielerbond opgestuurd.’’

geplaatst: Amsterdams Stadsblad

Geplaatst in Wielrennen. 1 Comment »

Eén reactie to “Amsterdams eerste sportheld”

  1. Steffen Schulze Says:

    Hallo!

    Is it possible, to get some more information about the race in the new olympic stadium in Amsterdam (his last race?).
    I’m interested in all parts of the career by P.D. (if possible in German or English).

    Steffen Schulze
    Brandenburg
    Deutschland


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: